Dino Polska deklasuje konkurencję.
Mamy w końcu 20 liderów zatrudniających najwięcej pracowników z dysfunkcjami spośród 100 największych krajowych przedsiębiorstw.
Ujawniamy dotąd unikatowe, nieznane a przynajmniej bardzo skrywane dane.
Rekordowa 20 firm przyjazna pracującym OzN.
Dlaczego to dopiero pierwszy w historii taki ranking?
To kluczowe pytanie. Co najmniej 28 lat trzeba było na niego czekać. Wiele było prób z których nic nie wyszło. Ustawa z dnia 27.08.1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (OzN), zobowiązała firmy (powyżej 25 osób), by wskaźnik tych pracowników wynosił 6%. Dotychczas te wartości nie były szerzej znane nawet z dominujących koncernów. Nie miały obowiązku ich ujawniania i dalej wielu tego nie robi. Teraz, po dokładnym zbadaniu sprawy, już wiemy jak to wygląda w topowej 20 największych krajowych przedsiębiorstw.
Dino Polska SA zdecydowanym liderem – 7%
Popularna sieć handlowa z Krotoszyna jednoznacznie wygrywa Ranking z imponującym wskaźnikiem 7% pracujących OzN. A jeszcze stawia sobie za cel poprawiania go. Znana z tego, że kieruje swoje oferty zatrudnienia bezpośrednio do tej grupy docelowej o treści: „Praca w markecie dla osób z orzeczonym stopniem niepełnosprawności”.
Co więcej, jako jedyna przekracza 6% próg, czyli wypełnia wymóg ustawowy. A to oznacza, że prawdopodobnie nie musi płacić karnych składek na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Dodatkowo, tylko w 2022 roku spółka otrzymała 20,7 mln zł pomocy publicznej. Głównie refundacji z PFRONu na zatrudnianie OzN.
Dino jest nawet podwójnym zwycięzcą. Posiada duże zatrudnienie całkowite – 49 887 osób i tym samym, najwięcej liczbowo pracujących z ograniczeniami zdrowotnymi (3367).
Pozostałe firmy z raportu już raczej zasilają budżet funduszu.
Vicelider – Ergo Hestia SA- 4,4%
Towarzystwo ubezpieczeniowe z Sopotu znane jest z aktywnego zatrudnia osób z deficytami, szczególnie po odbytych wcześniej u nich stażach. Robi to nie tylko w ramach standardowej rekrutacji ale także poprzez Fundację Integralia. Specjalizuje się ona we wspieraniu OzN na rynku pracy oraz publikuje obszerne raporty przedstawiające dobre praktyki w tej dziedzinie. Jej motto to:”łączymy potencjał osób z niepełnosprawnościami z potrzebami firm”.
3 miejsce na podium – Polska Grupa Farmaceutyczna SA z Łodzi – 4%
Czołowy dystrybutor leków w Polsce zapewnia pracę dla osób z orzeczeniami głównie w 13 magazynach regionalnych. Deklaruje wiele działań mających na celu zwiększenie ich zatrudnienia oraz stworzenia im przyjaznej atmosfery. Np. benefit w postaci karty przedpłaconej do wykorzystania w aptece. Jedna ze spółek PFG jest nawet zakładem pracy chronionej, w której aż 66% personelu to osoby przeważnie głuchonieme. To znaczy, że chętni do kariery również w branży logistycznej mogą próbować w niej swoich sił.
Średnia 2,42%
Biorąc pod uwagę, że średnia dla TOP 20 wynosi 2,42%, należy uznać, że wskaźniki naszych trzech zwycięzców są na przyzwoitym poziomie. Można powiedzieć, że pierwsza trójka to dość mocna czołówka. Z oceną szkolną na czwórkę z plusem.
Potentaci również na topie
Pozostali już ze słabszymi wynikami ale krajowi liderzy załapali się do pierwszej 20. Orlen SA, największa spółka w Polsce, pod względem przychodów – 1,77% (12 miejsce, poniżej średniej). Koncern współpracował z PFRON w ramach planu aktywizacyjnego „Praca-Integracja” ale raczej średnio to wyszło, jak widać.
Z kolei Biedronka – 2,82%, 5 mocna pozycja. Zatrudnia ogółem najwięcej w Polsce pracowników (81311). Co daje 2293 etatowych z orzeczeniami. Dzięki temu jest viceliderem ilościowym, zaraz za Dino. Większość z nich pomaga klientom przy kasach samoobsługowych realizując specjalny program rekrutacyjny w tym zakresie.
Banki górą ale są i kopalnie
Podsumowując, wśród liderów znaleźli się przedstawiciele wielu różnych branż. Jednak zdecydowanie dominują banki (7) i sieci handlowe (4). Znacznie mniej reprezentantów mają zakłady ubezpieczeniowe (2), farmaceutyczne (2), energetyczne (1), paliwowe (1), medialne (1), telekomunikacyjne (1) czy wydobywcze (1). Dodajmy, że wszystkie 20 korporacji przekroczyło symboliczny 1% co należy uznać za relatywnie niezły poziom, minimum przyzwoitości.
Takie wyniki pokazują, że osoby z dolegliwościami zdrowotnymi mogą potencjalnie realizować się w różnych sektorach co jest optymistyczną perspektywą dla nich.
Wielcy nieobecni
Niestety, w zestawieniu zabrakło Poczty Polskiej, czołowego pracodawcy, która prezentowała całkiem dobry wskaźnik za 2023 rok – 2,96%. Realizując program, razem z Fundacją Aktywizacja w zakresie rekrutacji OzN. Jednak aktualnych danych nie udostępniła. A szkoda, bo gdyby tylko utrzymała ten wysoki poziom, to by miała zaszczytne 5 miejsce w Rankingu.
Jakie to ma znaczenie dla gospodarki?
Duże i rosnące. Pracodawcy coraz częściej skarżą się, że nie mogą znaleźć odpowiednich kadr. Tymczasem, jak podaje tegoroczny raport Fundacji Integralia, mamy „ponad milion niewykorzystanych talentów” na rynku pracy. Tyle jest osób które pomimo ograniczeń zdrowotnych, chcą jednak pracować, rozwijać się, realizować, są ambitne i zdeterminowane na robienie kariery.
Potrzebują tylko odpowiedniego podejścia i wsparcia. Zazwyczaj o charakterze bardziej psychologicznym i organizacyjnym a niekoniecznie tylko materialnym. Przykładowo, wielu potrzebuje elastycznych form pracy np. zdalnej, hybrydowej, na dogodną część etatu itp. Jednak w firmach, często brakuje odpowiedniego zarządzania rekrutacją i zasobami ludzkimi. A także wiedzy o korzyściach finansowych. Co prawda, zachęty ze strony systemu państwowego są raczej skromne ale jednak niektórzy korzystają i wyciskają co się da. Jak to wygląda w przeliczeniu na złotówki?
3739 zł
- – to jest kwota jaką pracodawca musi odprowadzić miesięcznie do PFRON za każdy etat brakujący do osiągnięcia ustawowego wskaźnika 6% zatrudnionych z orzeczeniem o niepełnosprawności. Nie jest to więc dużo dla wielkich korporacji a przede wszystkim mniej niż wynosi koszt płacy minimalnej na posadzie. Dlatego większość przedsiębiorstw wybiera tą przystępną wpłatę do PFRON.
-
-
-
-
-
-
-
-
- Ale można też oszczędzić nawet do 15 000 zł.
-
- Zagłębiając się bardziej w przepisy, wystarczy przyjąć jednego OzN ze stopniem znacznym i schorzeniem szczególnym, to redukcję tego kosztu pomnożymy przez 4. Czyli wyjdzie 14 956 zł (tzw. poczwórny odpis). Są tacy w bazach rekruterów a ci deklarują, że mogą te wpłaty wyzerować. Dla dużych korporacji są to kwoty rzędu kilkudziesięciu milionów złotych rocznie. Jednak nie wszystkie działy HR wiedzą o takich możliwościach ich zatrudniania. Dodajmy tylko, że taką sumę firma zachowuje dla siebie, nawet gdy pracownik pójdzie na długotrwałe zwolnienie lekarskie, co może się przytrafić.
-
-
-
-
-
-
-
Nie możemy dogonić UE
Dotychczas znaliśmy tylko całościowy miernik zatrudnienia OzN. Wynosi on 31,4%, przy średniej w UE na poziomie 51%. Od lat tylko nieznacznie rośnie. Oznacza to, że jest sporo do nadrobienia w tej kwestii. Pomimo wydawania wielu miliardów z naszych podatków na liczne programy aktywizacyjne.
Nie lubią udostępniać
Wskaźniki nawet największych przedsiębiorstw rzadko są dostępne publicznie a firmy również bardzo niechętnie udostępniają je na prośbę. Nawet te, słynące z transparentności oraz licznych działań na rzecz OzN. Także licznych deklaracji o społecznej odpowiedzialności, inkluzywności, różnorodności środowiska pracy, zrównoważonym rozwoju czy wsparciu grup wykluczonych. Dlaczego? Niektóre tłumaczą się przepisami wewnętrznymi, ochroną danych osobowych czy też brakiem takiego obowiązku informacyjnego. A wiele po prostu w ogóle nie odpowiada na to kłopotliwe pytanie. Choć już powinni.
Transparentności wciąż mało
Ranking nie jest tylko przedstawieniem unikatowych danych ale również sprawdzianem dla przedsiębiorstw z przejrzystości działania, polityki informacyjnej i komunikacji z otoczeniem.
Sytuację w zakresie jawności poprawił częściowo obowiązek prawny publikowania przez firmy raportów zrównoważonego rozwoju (ESG). Wprowadzony od 2024 roku, na podstawie wymogów dyrektywy UE o Sprawozdawczości Przedsiębiorstw w Zakresie Zrównoważonego Rozwoju (CSRD) oraz Ustawy o Rachunkowości, zgodnie z wytycznymi Europejskich Standardów Sprawozdawczości Zrównoważonego Rozwoju (ESRS). Wskaźnik zatrudnienia OzN jest w punkcie S1-12 tych przepisów. Niestety ciągle niewiele podmiotów stosuje się do tego wymogu.
PFRON też nie publikuje
Dlatego długo trwało zbieranie danych do tego raportu. Dane pochodzą z lat 2024-2025. Informacje te posiada oczywiście Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z którym firmy rozliczają swoje mierniki. Jedak instytucja ta nie chce ich udostępniać publicznie i nie pomogła w stworzenia Rankingu.
PFRON bowiem, utrzymuje się ze składek od tych przedsiębiorstw które nie uzyskują wymaganych ustawowo 6%. Oficjalnie nazywane są „wpłatami na fundusz” a firmy traktują je po prostu jak podatek. A pod względem prawnym, to jest rodzaj kary, mandatu za nieprzestrzeganie przepisu.
Jednak sankcje nie są dotkliwe, bo koszty te nie stanowią znaczącego obciążenia dla dużych i bogatych grup kapitałowych. Nie są one też publicznie piętnowane za to. Czyli im niższe są wskaźniki zatrudnienia OzN w firmach, tym wpłaty do PFRON rosną. Tym sposobem w 2025 roku uzyskał 8 mld zł z tego tytułu. Czy jest to efektywny system wsparcia biorąc pod uwagę powyższe dane? Wątpliwości w środowisku nie brakuje.
Marcin Piasek