Magazyn energii elektrycznej, współpracujący z domową instalacją fotowoltaiczną, to dziś jeden z najskuteczniejszych sposobów na zwiększenie autokonsumpcji energii i zapewnienie zasilania awaryjnego budynku. Tymczasem od ponad roku wokół projektu nowych warunków technicznych dla budynków trwa spór między resortem odpowiedzialnym za jego przygotowanie – najpierw Ministerstwem Rozwoju i Technologii, obecnie Ministrem Finansów i Gospodarki – a organizacjami branżowymi. Te ostatnie ostrzegają, że projektowane wymagania przeciwpożarowe i lokalizacyjne mogą w praktyce zablokować montaż magazynów energii w mieszkaniach, a także istotnie utrudnić ich instalację w domach jednorodzinnych oraz w obiektach firmowych.
Skąd wziął się spór
Sprawa dotyczy projektu nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – dokumentu, który zastąpi obowiązujący akt z 2002 roku. Po raz pierwszy w historii polskiego prawa budowlanego znajdą się w nim odrębne, szczegółowe regulacje dotyczące instalacji fotowoltaicznych oraz akumulatorowych magazynów energii (BESS – Battery Energy Storage Systems).
Pierwsza wersja projektu, udostępniona publicznie w 2025 roku, zawierała zapisy, które – zdaniem branży – w praktyce uniemożliwiały montaż magazynów energii w lokalach mieszkalnych w budynkach wielorodzinnych, a także na balkonach, loggiach i tarasach. Kolejne wersje, opublikowane w maju i lipcu 2026 roku, złagodziły część rozwiązań, wprowadziły jednak nowe wymagania techniczne, oceniane przez organizacje branżowe jako nadmiernie restrykcyjne.
Co dokładnie przewidują nowe przepisy
Zgodnie z projektem, szczegółowym wymogom lokalizacyjnym i przeciwpożarowym mają podlegać magazyny energii o pojemności już od 2 kWh. Wśród najdalej idących obostrzeń przewidziano między innymi:
- zakaz instalowania magazynów energii w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi,
- obowiązek wydzielania odrębnych, ognioodpornych pomieszczeń dla magazynów o większej pojemności,
- konieczność stosowania systemów detekcji pożaru oraz wykrywania szkodliwych substancji,
- limit 600 kWh łącznej pojemności magazynów przypadającej na jedną strefę pożarową w obiektach komercyjnych i przemysłowych,
- nakaz lokalizowania magazynów o pojemności powyżej 300 kWh wyłącznie na pierwszej kondygnacji nadziemnej, z dostępem z zewnątrz budynku,
- zakaz sytuowania magazynów energii w piwnicach.
W wersji projektu datowanej na 10 lipca 2026 roku ministerstwo zdecydowało się na częściowe złagodzenie przepisów – dopuszczono montaż niewielkich magazynów (do 11 kWh pojemności i 3,7 kW mocy) w lokalach mieszkalnych oraz na balkonach budynków wielorodzinnych. Mimo to organizacje branżowe podnoszą, że progi ilościowe – zarówno te dotyczące mieszkań, jak i limit 30 kWh dla domów jednorodzinnych czy 600 kWh dla przemysłu – nie mają wystarczającego uzasadnienia technicznego i nie uwzględniają różnic w bezpieczeństwie poszczególnych technologii ogniw (np. LFP i NMC).
Kto alarmuje i jakie zgłasza postulaty
Wspólne stanowisko w tej sprawie zajęło kilka organizacji reprezentujących branżę fotowoltaiki i magazynowania energii: Polska Izba Magazynowania Energii i Elektromobilności, Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej i Magazynowania Energii (SBFiME), Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej, Krajowa Izba Klastrów Energii i Odnawialnych Źródeł Energii oraz Polskie Stowarzyszenie Fotowoltaiki i Magazynowania Energii. Głos w sprawie zabrała także Federacja Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP, zrzeszająca około tysiąca jednostek samorządu terytorialnego.
Organizacje nie kwestionują samej potrzeby uregulowania zasad montażu magazynów energii – wskazują, że w Polsce działa już ponad 100 tysięcy instalacji przydomowych, a rynek magazynów dla firm i przemysłu rozwija się dynamicznie, wciąż bez jasnych ram prawnych. Zastrzeżenia budzi natomiast sposób przygotowania przepisów oraz brak twardych danych uzasadniających przyjęte progi liczbowe.
Prezes SBFiME Maciej Borowiak postuluje oparcie regulacji na certyfikacji urządzeń i profilu ryzyka danej technologii, zamiast na sztywnych progach pojemnościowych, wzorem rozwiązań stosowanych w innych krajach Unii Europejskiej. Branża zwraca również uwagę, że projektowane wymagania konstrukcyjne i przeciwpożarowe mogą podnieść koszty instalacji magazynów energii nawet o 30–60 proc., co uderzy przede wszystkim w odbiorców indywidualnych oraz małe i średnie przedsiębiorstwa.
Na jakim etapie jest proces legislacyjny
Prace nad rozporządzeniem formalnie trwają od 2025 roku i do dziś nie zostały zakończone. Najważniejsze fakty dotyczące ich przebiegu przedstawiają się następująco:
- Projekt rozporządzenia został skierowany do konsultacji publicznych, uzgodnień i opiniowania – pierwotnie prowadziło je Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
- W toku prac projekt otrzymał nowy numer w wykazie prac legislacyjnych (nr 29), a jego prowadzenie przejął Minister Finansów i Gospodarki. Jest to kontynuacja tej samej ścieżki legislacyjnej, a nie odrębny, nowy projekt.
- Do Rządowego Centrum Legislacji wpłynęło już kilka tysięcy uwag zgłoszonych w toku konsultacji.
- 31 lipca 2026 roku Rządowe Centrum Legislacji poinformowało resort, że ze względu na obszerność dokumentu i napięty harmonogram odstępuje od pełnej komisji prawniczej, ograniczając się do uwag prawnych i redakcyjnych w trybie roboczym. RCL zasygnalizował również, że standardowy okres notyfikacji projektu w Unii Europejskiej (tzw. okres zawieszenia) może nie zakończyć się przed planowanym wejściem przepisów w życie, w związku z czym zasadne jest wystąpienie o tryb pilny i przyspieszenie procedury notyfikacyjnej w Komisji Europejskiej.
- Rozporządzenie ma zastąpić przepisy z 2002 roku (oraz rozporządzenie MSWiA z 1999 r.) i zgodnie z aktualnym harmonogramem wejść w życie 20 września 2026 roku. Dla części regulacji, w tym dotyczących magazynów energii, przewidziano wydłużone vacatio legis – do 31 grudnia 2026 r., a dla wybranych zapisów nawet do 31 grudnia 2029 r.
- Na dzień publikacji (sierpień 2026 r.) status projektu w Rządowym Centrum Legislacji pozostaje otwarty – rozporządzenie nie zostało podpisane ani ogłoszone w Dzienniku Ustaw, co oznacza, że jego treść może jeszcze ulec zmianie.
- Przewidziano przepisy przejściowe: inwestycje, dla których przed wejściem nowych regulacji w życie złożono wniosek o pozwolenie na budowę, zgłoszenie lub wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego, będą mogły zostać zrealizowane na dotychczasowych zasadach.
Co to oznacza w praktyce
Dopóki rozporządzenie nie zostanie podpisane i ogłoszone, projektowane przepisy nie rodzą żadnych bezpośrednich skutków prawnych – nie obowiązuje więc żaden „zakaz” montażu magazynów energii. Inwestorzy planujący instalacje fotowoltaiczne i magazyny energii, zwłaszcza w budynkach wielorodzinnych oraz w obiektach komercyjnych i przemysłowych, powinni jednak już teraz uważnie śledzić rozwój sytuacji legislacyjnej. Ostateczny kształt regulacji może istotnie wpłynąć na koszty i wykonalność przedsięwzięć znajdujących się dopiero w fazie projektowania, a stosunkowo krótki okres między planowanym podpisaniem rozporządzenia a jego wejściem w życie dodatkowo ogranicza czas na dostosowanie się do nowych wymagań.
Stan prac i perspektywy
Proces legislacyjny trwa od połowy 2025 roku, przeszedł już przez kilka wersji projektu i kilka tysięcy zgłoszonych uwag, a obecnie znajduje się na końcowym etapie prac w Rządowym Centrum Legislacji, z planowanym terminem wejścia w życie 20 września 2026 roku. Nie oznacza to jednak, że ostateczny kształt przepisów jest już przesądzony – organizacje branżowe nadal aktywnie zabiegają o zmiany w kluczowych zapisach, a resort w kolejnych wersjach projektu łagodził część najbardziej restrykcyjnych rozwiązań. Do czasu podpisania i publikacji rozporządzenia w Dzienniku Ustaw doniesienia o „zakazie” magazynów energii należy traktować jako opis przepisów projektowanych, a nie obowiązujących.
Źródła
Dokumenty i instytucje
- Rządowe Centrum Legislacji – karta projektu rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (nr 29 w wykazie prac legislacyjnych; treść projektu, opinie, uzasadnienie, OSR) – https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12398903/katalog/13135638
- Ministerstwo Rozwoju i Technologii – informacje o pracach nad warunkami technicznymi (autor projektu; obecnie prowadzony przez Ministra Finansów i Gospodarki) – gov.pl
Organizacje branżowe
- SBFiME – Stowarzyszenie Branży Fotowoltaicznej i Magazynowania Energii – oficjalne stanowisko wobec projektu z 9 czerwca 2025 r. (analiza § 303–316 projektu, wskazanie zapisów budzących kontrowersje) – https://polskapv.pl/stanowisko-sbfime-w-sprawie-projektowanych-przepisow-dot-magazynow-energii/
- SBFiME – zakładka „Stanowiska” z archiwum pism kierowanych do MRiT, NFOŚiGW i innych instytucji – https://polskapv.pl/stanowiska/
- Polska Izba Magazynowania Energii i Elektromobilności (PIME) – współautor wspólnego stanowiska pięciu organizacji branżowych w sprawie projektu WT 2026
- Polska Izba Gospodarcza Energetyki Odnawialnej i Rozproszonej (PIGEOR) – sygnatariusz wspólnego stanowiska
- Krajowa Izba Klastrów Energii i Odnawialnych Źródeł Energii – sygnatariusz wspólnego stanowiska
- Polskie Stowarzyszenie Fotowoltaiki i Magazynowania Energii – sygnatariusz wspólnego stanowiska
- Federacja Regionalnych Związków Gmin i Powiatów RP – stanowisko z 9 czerwca 2025 r. w sprawie projektu warunków technicznych oraz towarzyszącej nowelizacji Prawa budowlanego; organizacja zrzesza ok. 1000 jednostek samorządu terytorialnego
© iPortale.pl Sp. z o.o. – www.budownictwo.co | Wszelkie prawa zastrzeżone.