Z okazji Międzynarodowego Dnia Kobiet CIMA przygląda się nowym danym dotyczącym pozycji kobiet na rynku pracy ze szczególnym uwzględnieniem profesji finansowo-księgowej.
Pomimo licznych zmian społecznych, transformacji kultur organizacyjnych i programów DE&I droga do równości pozostaje wyboista. Jak wskazują dane Europejskiego Instytutu ds. Równości Kobiet i Mężczyzn (European Institute for Gender Equality, EIGE), w Polsce kobiety zajmują 29,5 proc. kluczowych stanowisk decyzyjnych w największych spółkach giełdowych (wskaźnik women and men in decision-making, WMID), przy średniej europejskiej na poziomie 35,8 proc. Z kolei według danych 30% Club Poland, udział kobiet we władzach 140 największych spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie na koniec 2025 r. (w zarządach i radach nadzorczych łącznie) wynosił jeszcze mniej – 19,9% (+1,5 pp. rdr). Podobnie jak w latach ubiegłych, sektorem o największej różnorodności płci we władzach był sektor finansowy, w którym kobiety stanowiły 30,6% władz. Sektor ten odnotował także największą dynamikę wzrostu, aż o 5,1 pp. rdr.
Sytuację, w której w Polsce nie można jeszcze mówić o równości szans, potwierdzają wyniki badania Hays Poland Kobiety na rynku pracy 2025. Tylko 18 proc. respondentów potwierdziło, że najwyższe stanowiska w ich firmach zajmują kobiety (co stanowi odsetek o 2 pp. niższy od tego odnotowanego rok wcześniej). Jak wynika z danych udostępnionych CIMA, wśród firm z branży finansowo-księgowej wskaźnik zatrudnienia kobiet na stanowisku prezeski czy dyrektorki zarządzającej firmy jest nieco wyższy – wynosi 22 proc., jednak z roku na rok nastąpił spadek o 6 pp.
Zarządzanie zespołami
Pod względem udziału kobiet na stanowiskach kierowniczych i menedżerskich, Polska wypada bardzo dobrze na tle Unii Europejskiej. Jak wynika z danych Eurostatu, w Polsce 42,3 proc. takich stanowisk zajmują profesjonalistki, co daje nam trzecie miejsce (po Szwecji i Łotwie) na liście krajów o współczynniku najbardziej zbliżonym do proporcji 50:50 (średnia unijna wynosi 34,8 proc.).
Jak wynika z danych Hays Poland, istnieje jednak zależność pomiędzy płcią osoby zarządzającej zespołem, a płcią pracowników. Menedżerki i dyrektorki najczęściej zarządzają działami składającymi się głównie z kobiet (70 proc. na rynku pracy ogółem i 80 proc. w branży finansowo-księgowej). Co ciekawe, w przypadku menedżerów płci męskiej nie dostrzega się podobnej zależności – równie często zarządzają oni zespołami „męskimi” co „kobiecymi” (39 proc. vs 33 proc. na rynku pracy ogółem i 22 proc. vs 50 proc. w branży finansowo-księgowej).
Satysfakcja w karierze i aspiracje
Chociaż w organizacjach nie brakuje menedżerek, to w gronie dyrektorów, członków zarządu i prezesów wciąż należą do mniejszości. Profesjonalistki rzadziej od profesjonalistów utożsamiają stanowiska o takiej randze z sukcesem zawodowym – zauważa Hays Poland.
Odsetek osób zdecydowanie zadowolonych z poziomu zajmowanego stanowiska wśród kobiet i mężczyzn wzrósł kolejno o 2 i 9 pp. Jednocześnie urosła jednak grupa osób wyrażających niezadowolenie z pełnionej roli. Pomimo tych przepływów kobiety rzadziej wyrażają satysfakcję z zajmowanego stanowiska. Zadowolenie wyraża 65 proc. kobiet i 77 proc. mężczyzn. W branży finansowo-księgowej zadowolonych lub bardzo zadowolonych jest 71 proc. respondentek.
Kobiety wciąż rzadziej od mężczyzn aspirują do objęcia najwyższych stanowisk. W porównaniu z wcześniejszą edycją badania, odsetek respondentek aspirujących do objęcia stanowiska prezeski lub dyrektorki zarządzającej (6 proc.) oraz prowadzenia własnego biznesu (4 proc.) spadł kolejno o 1 i 2 pp.
W branży finansowo-księgowej odsetek kobiet wskazujących stanowisko dyrektorki zarządzającej czy właścicielki firmy jako będące dla nich oznaką zawodowej realizacji jest wyższy niż w przypadku kobiet na rynku pracy ogółem – wynosi łącznie 18 proc. i z roku na rok nastąpił w tym obszarze wzrost o 1 pp.
Ścieżka kariery
Kolejny rok z rzędu wrósł odsetek profesjonalistek i profesjonalistek z branży finansowo-księgowej deklarujących, że ich ostatni awans w karierze był wynikiem własnych starań, osiągając kolejno 53 proc. (+2 pp.) i 55 proc. (+13 pp.)
Aby móc rozwijać swoją karierę zgodnie z planem, trzeba posiadać strategię rozwoju. Kobiety (zarówno na rynku pracy ogółem jak i w branży finansowo-księgowej) wypadają pod tym względem tylko nieco gorzej od mężczyzn: 39 proc. z nich – w porównaniu z 41 proc. mężczyzn – opracowało taki plan (odnotowując wzrost o 5 pp. w przypadku kobiet i kobiet w branży finansowo-księgowej oraz spadek o 6 pp. rdr w przypadku mężczyzn).
Postawy wobec rozwoju sztucznej inteligencji
46 proc. kobiet korzysta w miejscu pracy z narzędzi sztucznej inteligencji – to równie często, co mężczyźni, jednak nie w przypadku kobiet z branży finansowo-księgowej, wśród których zaledwie 35 proc. wykorzystuje możliwości AI. I to pomimo faktu, że aż 55 proc. z nich otrzymało wsparcie w postaci szkoleń (w porównaniu z 22 proc. kobiet na rynku pracy ogółem i 22 proc. mężczyzn).
Kobiety częściej od mężczyzn wyrażają obawy związane z wpływem rozwoju sztucznej inteligencji na perspektywy zawodowe. 54 proc. respondentek, 65 proc. respondentek z branży finansowo-księgowej i 40 proc. respondentów wyraża zaniepokojenie, że wraz z rozwojem AI na rynku będzie pojawiać się mniej możliwości zatrudnienia. Zaledwie 7 proc. specjalistek i 2 proc. specjalistek z branży finansowo-księgowej jest zdania, że dzięki sztucznej inteligencji polepszy się ich sytuacja zawodowa. Jednocześnie aż 87 proc. kobiet i nieco mniej, bo 84 proc. mężczyzn, chciałoby wziąć udział w programach upskillingu i reskillingu, przygotowujących do wdrożenia sztucznej inteligencji w miejscu pracy – wynika z raportu płacowego Hays 2025.
Źródło: AICPA&CIMA