Co naprawdę słychać u liderek i liderów? To pytanie zadano w ogólnopolskim badaniu „Leadership od środka. O presji, energii i relacjach”, zrealizowanym w ramach kampanii społeczno-edukacyjnej „Bliżej Siebie”. Jej autorzy sprawdzili, z czym na co dzień mierzą się osoby liderskie, jak doświadczają presji i samotności, skąd czerpią energię, jak radzą sobie z pracą emocjonalną, jak budują relacje z zespołami i jaki styl zarządzania wybierają.
Badania realizowane w środowisku pracy to stały element kampanii „Bliżej Siebie”. Po raz pierwszy powstał jednak raport, w którym uwagę skupiono wyłącznie na liderkach i liderach.
Od lat mówimy „sprawdzam” w środowisku pracy, przyglądając się temu, jak czują i jak doświadczają swojej roli pracownicy_czki i liderzy_ki. W tym roku również takie badanie powstało i jego premiera już wkrótce. Czujemy jednak, że osoby na stanowiskach liderskich mierzą się dodatkowo z innymi wyzwaniami i oczekiwaniami. Dlatego postanowiliśmy zajrzeć głębiej, dowiedzieć co kryje się pod maską lidera-superbohatera. Spojrzeliśmy na przywództwo od środka, sprawdzając skąd właściwie pochodzi jego siła i jaką cenę czasem trzeba za nią płacić. Bo organizacje nie są oddzielone od ludzi, którzy nimi kierują. W pewnym sensie są przedłużeniem ich sposobu widzenia. Dlatego kondycja liderek i liderów nie jest dodatkiem do rozmowy o zdrowej organizacji, a jest jednym z jej źródeł – mówi Agata Swornowska-Kurto, Prezeska Zarządu Grupy ArteMis, pomysłodawcy i organizatora kampanii „Bliżej Siebie”.
Raport z prezentacją pełnych wyników oraz komentarzami ekspertów kampanii można pobrać bezpłatnie na stronie kampanii: https://blizejsiebie.info/raport/leadership-od-srodka-o-presji-energii-i-relacjach/
W ciągłym „pomiędzy”
Połowa liderek i liderów przyznaje, że odczuwa w swojej pracy podwójną presję – wyników z góry i oczekiwań pracowników_czek z dołu. Ten wynik dobrze pokazuje, z jakimi wyzwaniami mierzą się dziś osoby zarządzające: muszą realizować cele organizacji i odpowiadać za wynik, a jednocześnie ponosić odpowiedzialność za człowieka oraz odpowiadać na rosnące oczekiwania swoich zespołów. Ich codzienność to bycie w ciągłym „pomiędzy”, które staje się jednym z najważniejszych słów opisujących doświadczenia liderek i liderów, i które ciąży podobnie jak poczucie odpowiedzialności: 48% liderów_ek jest przytłoczona zwiększającym zakresem odpowiedzialności.
Presji odpowiedzialności towarzyszy także presja zadań i czasu, które wpływają na jakość codziennego funkcjonowania liderów_ek. 60% badanych liderów_ek deklaruje, że nadmiar bieżących zadań przynajmniej czasami sprawia, że brakuje im czasu na planowanie i myślenie strategiczne, a 54% przyznaje, że przez brak czasu i energii co najmniej czasami unika nowych przedsięwzięć czy pomysłów.
Dla znacznej części liderów_ek objęcie funkcji menadżerskiej wiąże się z dodatkowymi kosztami psychicznymi:
- 41% stwierdza, że pełnienie tej roli negatywnie odbija się na ich zdrowiu psychicznym,
- a aż 52% uznaje, że leadership wiąże się dla nich z dużym napięciem psychicznym.
Troska, która stała się częścią roli
W obrazie roli liderskiej, obok zarządzania zadaniami i realizacji celów, coraz wyraźniej zaznacza się jej część związana z regulowaniem napięć w zespole, reagowaniem na emocje pracowników_czek, budowaniem atmosfery bezpieczeństwa i zaufania, łagodzeniem konfliktów. To praca emocjonalna, która choć nieujmowana w umowach ani KPI, toczy się nieustannie – w codziennych rozmowach, decyzjach i relacjach. Coraz częściej liderzy_ki mierzą się przy tym z oczekiwaniem, że to właśnie oni_e powinni rozwiązywać problemy swoich pracowników_czek. 64% liderów_ek co najmniej czasami ma wrażenie, że podwładni oczekują, że to przełożeni rozwiążą ich wszystkie trudności, nawet te osobiste, a co trzeci (27%) lider_ka czuje się przeciążona tematami zdrowia psychicznego i emocji pracowników_czek.
Ta niewidzialna praca emocjonalna liderów_ek sprawia, że umiejętności niegdyś określane jako „miękkie”, na które wiele osób nie widziało miejsca w biznesie, stają się fundamentem skutecznego przywództwa. Jednocześnie nie wszyscy liderzy i liderki czują się w tych obszarach wystarczająco kompetentni – 36% ocenia, że nie zawsze potrafi udzielić emocjonalnego wsparcia zespołowi, a 34% uważa, że ich przygotowanie do rozmów o zdrowiu psychicznym nie odpowiada faktycznym potrzebom zespołu.
Cieszy, że troska o dobrostan jest silnie wpisana w obraz przywództwa, ponieważ 76% liderek i liderów deklaruje, że nie wyobraża sobie przywództwa bez troski o dobrostan zespołu. Jednocześnie tylko 46% uważa, że sprawdza się w roli opiekuna troszczącego się o dobrostan swojego zespołu. Zestawienie tych danych z deklarowanym brakiem przygotowania do udzielania emocjonalnego wsparcia i prowadzenia rozmów o zdrowiu psychicznym może wskazywać na różne sposoby rozumienia dobrostanu. Można przypuszczać, że liderki i liderzy łatwiej odnajdują się w roli organizatora warunków sprzyjających dobrostanowi niż w roli osoby towarzyszącej pracownikom_czkom w trudnych emocjonalnie sytuacjach i że wciąż w wielu miejscach dobrostan postrzegany jest przede wszystkim w kategoriach „benefitów” i warunków pracy, a nie jako proces wymagający relacyjnego zaangażowania, rozmowy i codziennej obecności lidera_ki – mówi Agata Swornowska-Kurto, Prezeska Zarządu Grupy ArteMis, pomysłodawcy i organizatora kampanii „Bliżej Siebie”.
Od liderów_ek oczekuje się, że będą wsparciem dla zespołu w trudnościach, radzeniu sobie z emocjami, w sytuacjach kryzysowych. Ale czy takie wsparcie otrzymują także oni sami? 41% liderów_ek stwierdza, że nie czuje, aby firma dbała o ich dobrostan, a jednocześnie 40% deklaruje, że otrzymuje wsparcie (mentoring/coaching/szkolenia), który ma ułatwić im troskę o dobrostan zespołu. Widać zatem, że wsparcie udzielane liderom_kom w pełnieniu ich roli, niekoniecznie jest tym samym, co troska o ich własny dobrostan. Organizacja może wyposażać liderów_ki w kompetencje potrzebne do wspierania innych, jednocześnie nie tworząc wystarczającej przestrzeni, w której sami mogą otrzymać wsparcie.
Pełno ludzi, a doskwiera samotność
Liderzy i liderki są często tymi, którzy mają dawać innym oparcie. Rzadziej mówi się o tym, gdzie sami mogą je znaleźć. Tymczasem im większa odpowiedzialność, tym mniej miejsc, w których można na chwilę przestać ją reprezentować. Im większy wpływ, tym trudniej znaleźć przestrzeń, w której nie trzeba wiedzieć, odpowiadać, rozwiązywać, decydować ani utrzymywać dla innych poczucia bezpieczeństwa – mówi Agata Swornowska-Kurto, Prezeska Zarządu Grupy ArteMis, pomysłodawcy i organizatora kampanii „Bliżej Siebie”.
Choć wokół liderów_ek jest wiele osób, coraz częściej mówimy o ich samotności. Dlaczego? Ponieważ samotność nie oznacza braku ludzi, ale brak relacji, w których czujemy się zrozumiani. Tymczasem:
- 38% liderek i liderów przyznaje, że ma poczucie, że niewiele osób w organizacji rozumie wyzwania ich roli,
- ponad połowa osób zarządzających (58%) co najmniej czasami odczuwa brak wsparcia w radzeniu sobie z trudnymi sytuacjami dotyczącymi zespołu,
- 62% osób na stanowiskach zarządzających deklaruje, że zmęczeni są już samotnym podejmowaniem decyzji i związaną z tym odpowiedzialnością.
Jako podsumowanie warto przytoczyć deklaracje liderek i liderów – ponad połowa z nich (53%) czuje się samotna w swojej roli.
W masce superbohatera
Nasze badanie potwierdziło, że rola lidera_ki jest społecznie i organizacyjnie powiązana z koniecznością „bycia silnym”. Ponad połowa (52%) liderów_ek ma poczucie, że w swojej roli nie mogą pozwolić sobie na słabość – to dominujący model liderski.
Liderzy_ki mają rozwiązywać problemy innych, podczas gdy swoje spychają na margines. 62% liderek i liderów przyznaje, że co najmniej czasami nie proszą o pomoc, nawet gdy jej potrzebują, a 58% liderów_ek mówi, że co najmniej czasami nie ma przestrzeni by mówić o własnym zmęczeniu lub wątpliwościach.
Niepokojące jest, że dla części liderów_ek miarą ich wartości jest niezachwiana stabilność i siła – przekonanie, że powinni wiedzieć, jak sobie poradzić, i być oparciem dla innych, nawet wtedy, gdy sami doświadczają trudności. 35% liderek i liderów przyznaje, że baliby się przyznać do trudności podłożu psychologicznym przed zespołem w obawie, że to może ich dyskredytować w ich oczach. A przecież stanowisko, które daje zakres odpowiedzialności, wpływ i władzę, nie odbiera układu nerwowego. Nie usuwa emocji, lęku, zmęczenia, potrzeby przynależności czy potrzeby bycia zobaczonym. Nie eliminuje osobistych historii, automatycznych reakcji, ograniczeń ani miejsc, których sami w sobie jeszcze nie rozpoznaliśmy – mówi Agata Swornowska-Kurto, Prezeska Zarządu Grupy ArteMis, pomysłodawcy i organizatora kampanii „Bliżej Siebie”.
O badaniu
Badanie „Leadership od środka. O presji, energii i relacjach” zostało zrealizowane przez Grupę Artemis w kwietniu 2026 roku na grupie 300 liderek i liderów zarządzających zespołami w średnich i dużych przedsiębiorstwach.
Partnerem badawczym jest PBS Sp. z o.o.
Więcej danych i wniosków płynących z badania można znaleźć w raporcie: https://blizejsiebie.info/raport/leadership-od-srodka-o-presji-energii-i-relacjach/
O kampanii
Kampania „Bliżej Siebie”, w ramach której zrealizowano badanie, od czterech lat zmienia sposób myślenia o tworzeniu przyjaznych miejsc pracy, podkreślając, że człowiek jest w nich podmiotem, a nie zasobem. Kampania od pierwszej edycji w 2023 roku przekonuje, że o bezpieczeństwo psychiczne w pracy należy dbać tak samo, jak o bezpieczeństwo fizyczne – poprzez odpowiednie działania i warunki pracy, które chronią przed zagrożeniami psychospołecznymi, wspierają poczucie sensu, rozwój i relacje. Edukuje w zakresie psychologicznego BHP, przekonując, że taka emocjonalna apteczka powinna być w każdej organizacji.
Zapraszamy na kanały kampanii: na stronę Blizejsiebie.info oraz na profile na Facebooku, LinkedIn, Instagramie, YouTube i Spotify.
Partnerem Strategicznym 4. edycji kampanii „Bliżej Siebie” jest Rossmann SDP Sp. z o.o.
Partnerami Głównymi kampanii zostali: Energa-Operator S.A., Energa-Operator Wykonawstwo Elektroenergetyczne sp. z o.o.; McDonald’s Polska Sp. z o. o.; Orange Polska S.A.; PZU Zdrowie SA; Ringier Axel Springer Polska Sp. z o.o.
Wśród Partnerów są: Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych eService Sp. z o.o.; Lidl sp. z o.o. sp. k.
Kampania „Bliżej Siebie” została objęta Honorowym Patronatem: Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Głównego Inspektora Pracy, Centralnego Instytutu Ochrony Pracy-Państwowego Instytutu Badawczego, a także Szefowej Służby Cywilnej.
Swoim Patronatem wspierają ją: Akademia Psychologii Przywództwa, CIC Warsaw, Centrum Kreatywności Targowa, Dream Employer Hub, Fundacja Nie Widać Po Mnie, Fundacja Venture Café Warsaw, Fundacja withINself, Karta Różnorodności koordynowana przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu, Koalicja Bezpieczni w Pracy, Krajowe Centrum Promocji Zdrowia w Miejscu Pracy Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera w Łodzi, Polskie Stowarzyszenie ESG, Polskie Stowarzyszenie HR, Polskie Stowarzyszenie Psychologii Organizacji, program Friendly Workplace, rocketjobs.pl, Uniwersytet WSB Merito Warszawa, Values, Well.hr, Wydawnictwo Studio Emka, Wydawnictwo Naukowe PWN.
Wśród Patronów medialnych są: Business Impact Review; Charaktery; egospodarka.pl; Gazeta Małych i Średnich Przedsiębiorstw; HU-Human Experience Magazine; czasopismo HR Business Partner; HRlityczny.pl; HRnews.pl; HRpolska.pl; Ladybusiness.pl; Markapracodawcy.pl; Medexpress.pl; Magazyn Personel i Zarządzanie.