Przez ostatnie lata restrukturyzacja kojarzyła się przedsiębiorcom z jednym scenariuszem – poważnymi kłopotami finansowymi. Mówiło się o niej wtedy, gdy firma traciła płynność, rosło zadłużenie, a właściciele szukali sposobu na uniknięcie upadłości. Do dziś wiele osób uważa, że to rozwiązanie stosowane wyłącznie w sytuacjach kryzysowych. Tymczasem rzeczywistość może wyglądać zupełnie inaczej.
Coraz więcej przedsiębiorców decyduje się na zmiany, mimo że ich firmy są w dobrej kondycji. Powód jest prosty. Wolą działać z wyprzedzeniem niż reagować wtedy, gdy pojawią się pierwsze problemy. Dobrze zaplanowana restrukturyzacja może uporządkować organizację, usprawnić zarządzanie, zwiększyć wartość przedsiębiorstwa i przygotować je na kolejne etapy rozwoju. Dla wielu firm staje się elementem długofalowej strategii, a nie planem ratunkowym.
Przygotowanie firmy na przyszłość
Jeszcze kilkanaście lat temu wielu właścicieli wychodziło z prostego założenia: skoro firma zarabia i terminowo reguluje zobowiązania, nie ma sensu niczego zmieniać. Takie podejście stopniowo odchodzi jednak do przeszłości. – Rynek zmienia się dziś niezwykle dynamicznie. Rosną koszty prowadzenia działalności, zmieniają się przepisy, pojawiają się nowe technologie i konkurenci. Przedsiębiorcy coraz lepiej rozumieją, że utrzymanie silnej pozycji wymaga nieustannego dostosowywania sposobu działania do nowych warunków. Dlatego restrukturyzacja często oznacza nie walkę z kryzysem, lecz świadome porządkowanie firmy i przygotowanie jej na przyszłość. – tłumaczy Konrad Latoch z kancelarii Lege Restrukturyzacje.
Lepsza firma na sprzedaż
Jednym z najczęstszych powodów przeprowadzania zmian w dobrze prosperujących przedsiębiorstwach jest planowana sprzedaż biznesu. Potencjalny inwestor patrzy znacznie szerzej niż tylko na wyniki finansowe. Liczy się również sposób zarządzania, przejrzysta struktura właścicielska, uporządkowana dokumentacja oraz stabilna sytuacja prawna i organizacyjna.
– Nawet rentowna firma może mieć nieczytelne procesy decyzyjne, rozproszone kompetencje czy skomplikowaną strukturę właścicielską. Wszystko to może obniżyć jej atrakcyjność podczas negocjacji. Dlatego jeszcze przed rozpoczęciem rozmów z inwestorem, przedsiębiorcy porządkują organizację, upraszczają strukturę i eliminują obszary, które mogłyby budzić wątpliwości kupującego. W praktyce często przekłada się to na wyższą wycenę firmy. – mówi Konrad Latoch z kancelarii Lege Restrukturyzacje.
Inwestorzy oczekują przejrzystości
Podobnie wygląda sytuacja w przypadku przedsiębiorstw, które planują pozyskać zewnętrzne finansowanie lub partnera biznesowego. Fundusze inwestycyjne, inwestorzy branżowi czy banki bardzo dokładnie analizują sposób funkcjonowania przedsiębiorstwa. Sprawdzają nie tylko wyniki finansowe, ale również organizację firmy, jakość procesów zarządczych czy poziom ryzyka. Z tego względu wiele przedsiębiorstw jeszcze przed rozpoczęciem rozmów porządkuje swoją strukturę. Często obejmuje to zmianę modelu zarządzania, uporządkowanie grupy kapitałowej, usprawnienie procesów finansowych i wydzielenie poszczególnych obszarów działalności.
Sukcesja wymaga dobrego planu
Dużym wyzwaniem staje się również sukcesja w firmach rodzinnych. Wiele przedsiębiorstw powstało w latach dziewięćdziesiątych, a ich właściciele zbliżają się dziś do momentu przekazania biznesu następcom. Nie zawsze jednak kolejne pokolenie chce lub może przejąć prowadzenie firmy. Dzieci właścicieli często wybierają inną ścieżkę zawodową, mieszkają za granicą albo po prostu nie planują zajmować się rodzinnym przedsiębiorstwem.
– W takich przypadkach restrukturyzacja pozwala spokojnie przygotować firmę do zmian. Może obejmować uporządkowanie struktury właścicielskiej, przekazanie części kompetencji menedżerom, wprowadzenie nowych zasad zarządzania czy uporządkowanie spraw majątkowych. Dzięki temu przedsiębiorstwo nie jest uzależnione od jednej osoby i może funkcjonować stabilnie także po odejściu założyciela. – wyjaśnia Konrad Latoch z kancelarii Lege Restrukturyzacje.
Kiedy firma rośnie, stare rozwiązania przestają działać
Rozwój przedsiębiorstwa bardzo często ujawnia ograniczenia dotychczasowego sposobu zarządzania. To, co sprawdzało się w kilkuosobowym zespole, niekoniecznie działa przy kilkudziesięciu pracownikach, kilku oddziałach czy działalności prowadzonej na wielu rynkach. Pojawiają się nowe obowiązki, więcej decyzji do podjęcia i coraz bardziej złożone procesy.
W takich sytuacjach restrukturyzacja pozwala uporządkować organizację firmy. Ułatwia przepływ informacji, porządkuje podział odpowiedzialności, usprawnia procesy i ogranicza ryzyko błędów. Te ostatnie wraz ze wzrostem przedsiębiorstwa stają się bardzo kosztowne.