Są potrawy, które nie potrzebują reklamy. Wystarczy zapach smażonych ziemniaków unoszący się w kuchni, by domownicy pojawili się przy stole szybciej niż zwykle. Placki ziemniaczane – chrupiące na brzegach, miękkie w środku – to danie proste, a jednocześnie głęboko zakorzenione w polskiej tradycji kulinarnej.
Skąd się wzięły placki ziemniaczane?
Historia placków ziemniaczanych zaczyna się wraz z pojawieniem się ziemniaka w Europie. Bulwy przywędrowały z Ameryki Południowej w XVI wieku, jednak w Polsce upowszechniły się dopiero w XVIII i XIX stuleciu. Początkowo traktowane z nieufnością, z czasem stały się podstawą wyżywienia – szczególnie na wsiach.
Placki były daniem tanim, sycącym i szybkim do przygotowania. Starty ziemniak, odrobina mąki, jajko, sól – tyle wystarczało, by zaspokoić głód całej rodziny. W różnych regionach Europy powstały podobne potrawy: żydowskie latkes, niemieckie Kartoffelpuffer czy czeskie bramboráky. W Polsce jednak placki ziemniaczane nabrały własnego charakteru i lokalnych nazw.
Regionalne nazwy placków ziemniaczanych w Polsce
Choć przepis bywa zbliżony, nazewnictwo zdradza lokalne tradycje:
-
Plendze – Wielkopolska
-
Plince – Kaszuby
-
Frycasy ziemniaczane – dawne określenie spotykane w Małopolsce
-
Bliny ziemniaczane – wschodnie regiony kraju
-
Szandaraki – Podhale
-
Raczyuchy ziemniaczane – niektóre rejony Kujaw i Mazowsza
-
Placki kartoflane – Śląsk
W Wielkopolsce plendze często podaje się z cukrem lub śmietaną, podczas gdy na Podhalu szandaraki potrafią być bardziej pikantne i wzbogacane cebulą oraz czosnkiem. Śląskie placki kartoflane nierzadko stanowią dodatek do gulaszu.
Sekret idealnej chrupkości
Dobry placek ziemniaczany powinien być cienki i dobrze wysmażony. Kluczowe są trzy elementy: odpowiednia odmiana ziemniaka (najlepiej mączysta), odciśnięcie nadmiaru wody oraz właściwa temperatura tłuszczu.
Zbyt grube placki będą surowe w środku, zbyt niska temperatura sprawi, że nasiąkną tłuszczem. Prawdziwy kunszt polega na znalezieniu równowagi między chrupkością a delikatnością.
Klasyczny przepis na placki ziemniaczane
Składniki (na 3–4 porcje)
-
1 kg ziemniaków (odmiana mączysta)
-
1 średnia cebula
-
1 jajko
-
1–2 łyżki mąki pszennej
-
sól i świeżo mielony pieprz
-
olej rzepakowy lub smalec do smażenia
Przygotowanie
-
Obierz i zetrzyj ziemniaki na drobnej tarce. To najbardziej tradycyjna metoda, choć można użyć robota kuchennego.
-
Zetrzyj cebulę i dodaj do masy ziemniaczanej.
-
Odciśnij nadmiar wody – najlepiej przez gazę lub sitko. Zachowaj skrobię, która osadzi się na dnie miski, i dodaj ją ponownie do masy.
-
Dodaj jajko, mąkę i przyprawy, dokładnie wymieszaj. Konsystencja powinna być gęsta, ale nie zbita.
-
Rozgrzej tłuszcz na patelni. Nakładaj cienkie porcje masy, formując niewielkie placki.
-
Smaż na złoty kolor po 2–3 minuty z każdej strony.
-
Odsącz na papierowym ręczniku.
Jak podawać?
Tradycyjnie – ze śmietaną i cukrem. W wersji wytrawnej: z sosem grzybowym, gulaszem lub wędzonym łososiem. Coraz częściej pojawiają się także wariacje z dodatkiem cukinii, sera czy ziół.
Placki ziemniaczane są jak kulinarne lustro regionu – proste, szczere i oparte na tym, co dostępne. Niezależnie od tego, czy nazwiemy je plendzami, plincami czy kartoflanymi, jedno pozostaje niezmienne: smak, który przywołuje wspomnienie domowej kuchni.
Więcej na: www.forumfirm.eu