Czy prezenty muszą mieć procenty?

Warszawa, 25 listopada 2025 r. – Alkohol od lat odgrywa dominującą rolę w kulturze biznesowej — toasty, firmowe prezenty, integracje świąteczne czy biznesowe negocjacje rzadko obywają się bez procentowego komponentu. Tymczasem rośnie świadomość, że relacje można budować inaczej. Odmowa picia alkoholu w środowisku zawodowym często spotyka się ze zdziwieniem i naciskami: „To tylko jeden kieliszek”, „Czemu nie pijesz?” – słowa, które mogą rodzić presję, wstyd i poczucie konieczności wymówek. To nie tylko indywidualny wybór – to problem społeczny, który dotyka wielu pracowników. Czy toast za współpracę jest faktycznie warunkiem dobrej relacji biznesowej, czy tylko iluzją bliskości?

Alkohol, decyzje biznesowe i realne koszty
Picie alkoholu w pracy to nie tylko kwestia zdrowotna, ale realny problem finansowy i organizacyjny. Według szacunków firmy Worksober.com, około 0,8 proc. polskich pracowników codziennie przychodzi do pracy pod wpływem alkoholu, co przekłada się na nawet 100 tys. osób dziennie. Rosnące koszty związane z nadużywaniem alkoholu stają się coraz bardziej widoczne w biznesie — w 2024 r. liczba dni absencji chorobowej z powodu problemów alkoholowych wyniosła blisko 100 tys., co oznacza wzrost aż o 50% w stosunku do roku poprzedniego. Co więcej, skutki sięgają nie tylko godzin pracy, ale również przekładają się na wydajność. Spożycie alkoholu podczas wieczornych spotkań biznesowych generuje kolejny ukryty koszt: spadek efektywność pracowników następnego dnia, który przekłada się na realne straty dla firm.

– Wpływ społeczny i zawodowy decyzji podejmowanych po alkoholu jest bardzo poważny. W korporacyjnym środowisku odmowa picia wzbudza zdziwienie – słyszymy często: ‘To tylko jeden kieliszek’. Osoby, które decydują się nie pić, odczuwają presję, wstyd, a czasem muszą się tłumaczyć – mówi Piotr Kościelny, założyciel fundacji SoberNET. – Wielu pracowników nie potrafi asertywnie powiedzieć ‘nie’, co utrwala poczucie obowiązku uczestnictwa w toastach i integracjach. To nie tylko indywidualny wybór – to zjawisko, które codziennie dotyka pracowników i kształtuje kulturę organizacyjną – dodaje.

Należy zwrócić uwagę, że na pracodawcach ciąży odpowiedzialność za dobrostan pracownika, bezrefleksyjne umożliwianie spożywania alkoholu podczas imprez firmowych, konferencji czy spotkań biznesowych ma ogromną szkodliwość społeczną i negatywny wpływ na pracowników. Często to nie sama ilość alkoholu, lecz oczekiwanie, że wypada się napić, buduje dyskomfort i atmosferę wykluczenia osób, które wybierają trzeźwość – z powodów zdrowotnych, osobistych, duchowych lub po prostu… z wyboru.

Jak asertywnie odmówić – strategie na spotkania i toasty

Fundacja SoberNET wspiera osoby, które nie chcą używać alkoholu, oferując im wsparcie i praktyczne strategie, jak radzić sobie w sytuacjach społecznych i biznesowych, w których alkohol odgrywa dominującą rolę. To szczególnie ważne podczas spotkań świątecznych, firmowych wigilii czy toastów biznesowych – momentów, które często wywołują presję i konieczność „wytłumaczenia się”, jeśli ktoś odmawia alkoholu.

Przyjmij strategię „uderz i odejdź”: weź kieliszek, wznieś toast, a następnie odstawić go – to pozwala uniknąć dodatkowego pytania bez robienia sceny.
Użyj prostego komunikatu: „Dziękuję, dziś odpuszczę alkohol” – bez konieczności rozbudowanych tłumaczeń.
Przygotuj alternatywę: zaproponuj „wodę z cytryną” lub „napój bezalkoholowy” – to sygnał, że uczestniczysz, ale na swoich warunkach.
Jeśli to świąteczna wigilia firmowa lub toast: możesz wznieść toast szampanem bezalkoholowym lub wodą – ważne, by udział był symboliczny, a nie wymuszony.
Bądź gotowy na pytania: jeśli ktoś dopytuje, możesz spokojnie odpowiedzieć, że to Twój świadomy wybór wynikający z wartości lub stylu życia – nie musisz przepraszać.

Kreatywność zamiast procentów, czyli nie zawsze prezenty muszą mieć %
W świecie biznesu coraz częściej podkreśla się znaczenie relacji opartych na autentycznych doświadczeniach, a nie na tradycyjnych alkoholowych zwyczajach. Firmy szukają sposobów, by obdarowywać klientów i angażować pracowników w sposób kreatywny, przemyślany i dopasowany do indywidualnych potrzeb – liczy się jakość, lokalność i personalizacja prezentów. Alkohol często bywa sztampowym rozwiązaniem, wybieranym wtedy, gdy brak pomysłu na coś bardziej oryginalnego.

–– Zmiana w podejściu firm do zakupu prezentów świątecznych jest bardzo powolna. Większość nadal decyduje się na tradycyjne rozwiązania alkoholowe, mimo że dostępnych jest wiele atrakcyjnych alternatyw, a coraz częściej pojawiają się sygnały, że obdarowani oczekują bardziej kreatywnych i spersonalizowanych upominków – mówi Katarzyna Kowalewska, Managing Director w SalesUP Polska. – Zamiast klasycznych alkoholi, klienci mogą otrzymać prezenty, które tworzą wspomnienia – eleganckie walizki podróżne, wysokiej jakości oliwę z oliwek, kosze z unikatowymi przedmiotami czy produkty premium. To pokazuje, że prezenty mogą procentować, nawet jeśli nie zawierają procentów – dodaje.

Podobnie wygląda organizacja firmowych spotkań świątecznych i eventów integracyjnych – zamiast tradycyjnego picia alkoholu w programie pojawiają się aktywności sportowe, escape roomy, quizy i gry zespołowe, które angażują uczestników i budują emocje w inny sposób. Coraz więcej firm zwraca również uwagę na inkluzywność i różnorodność uczestników – uwzględniając preferencje osób niepijących i oferując alternatywy bezalkoholowe, tak aby każdy mógł czuć się komfortowo i uczestniczyć w wydarzeniu na równych zasadach.

Wysyłanie alkoholu jako prezent świąteczny staje się coraz bardziej ryzykowne – i coraz bardziej niezgodne z trendami globalnymi. Dlaczego? Bo nie uwzględnia różnorodności pracowników i klientów. W firmach pracują osoby trzeźwiejące, unikające alkoholu ze względów zdrowotnych, abstynenci kulturowi lub religijni, kobiety w ciąży, kierowcy zawodowi czy też osoby wybierające styl życia „no/low alcohol”.

Wigilie firmowe bez alkoholu – trend, który rośnie

Coraz więcej organizacji rezygnuje z alkoholu podczas świątecznych spotkań. Takie wydarzenia budują bezpieczną atmosferę, wzmacniają realną integrację, nie tę „rozgrzaną procentami”, zmniejszają ryzyko nieodpowiednich zachowań, są bardziej inkluzywne, a nade wszystko ułatwiają włączanie osób z różnych kultur i stylów życia.

Badania Harvard Business Review pokazują, ze pracownicy czują się bardziej komfortowo i bezpiecznie na imprezach firmowych bez alkoholu. To nie trend moralny – to trend odpowiedzialności.

Fundacja SoberNET – wsparcie dla pracowników w świecie biznesu bez alkoholu

Fundacja SoberNET wspiera pracowników i liderów biznesu w podejmowaniu świadomych wyborów dotyczących alkoholu, oferując praktyczne strategie radzenia sobie w sytuacjach zawodowych i społecznych, w których procenty odgrywają tradycyjnie dużą rolę. Organizacja zachęca do budowania relacji opartych na autentycznych doświadczeniach, bez presji picia alkoholu oraz dostarcza inspiracji, jak kreatywnie prowadzić integracje, prezenty czy networking.

Już 18 grudnia o 19:30 odbędzie się kolejny meet-up: „Biznes na trzeźwo – czy alkohol przekłada się na deale?”. Gościem wydarzenia będzie Marcin Babiak, ekspert przywództwa, sprzedaży i zarządzania, z ponad 20-letnim doświadczeniem w prowadzeniu firm i zespołów. Były General Manager w Apple i Dell oraz prezes zarządu Komputronik Biznes, obecnie wspierający organizacje w rozwoju liderów i efektywnych struktur zarządczych. Pracuje jako konsultant i trener, pomagając firmom w budowaniu kompetencji menedżerskich oraz usprawnianiu procesów sprzedażowych.

Uczestnicy porozmawiają m.in. o tym, czy zamykanie transakcji i jakościowy networking jest możliwy bez alkoholu, oraz czy „toast za współpracę” to warunek dobrej relacji, czy tylko iluzja bliskości.

O Fundacji SoberNET
Fundacja SoberNET została powołana z misją zmiany kultury biznesowej w Polsce. Naszym celem jest promowanie świadomego biznesu, budowanie autentycznych relacji oraz wspieranie zdrowia – w świecie, w którym codziennie stajemy przed wyzwaniami związanymi z alkoholem. Tworzymy przestrzeń, w której trzeźwość staje się siłą napędową etycznych decyzji, szczerego networkingu i długotrwałych relacji zawodowych.