Dwucyfrowy wzrost

W 2025 roku do Państwowej Inspekcji Pracy Głównego Inspektoratu Pracy wpłynęło dokładnie 2626 skarg dotyczących możliwych działań mobbingowych. To o 34% więcej niż w 2024 roku, kiedy było ich 1959. Dr Leszek Rymarowicz z Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, długoletni inspektor i nadinspektor pracy PIP, prezes Stowarzyszenia Inspektorów Pracy RP, wśród przyczyn wzrostu liczby skarg wymienia coraz częstsze poruszanie tematyki mobbingu w mediach.

– Było to związane z upublicznieniem propozycji zmian definicji mobbingu w Kodeksie pracy i zmiany uprawnień PIP w tym obszarze. Nie wiem, czy można to utożsamiać bardziej ze wzrostem świadomości społecznej tego problemu, czy raczej ze wzbudzeniem przez przekazy medialne nadziei, iż sprawy mobbingowe, dotychczas trudne i nierozwiązywalne, da się wkrótce sprawnie rozstrzygnąć. Bliższe jest mi to drugie podejście – uzupełnia dr Rymarowicz.

Natomiast Michał Pajdak, wykładowca akademicki i ekspert z platformy ePsycholodzy.pl zwraca uwagę na to, że od kilku lat temat mobbingu jest coraz częściej obecny na szkoleniach HR oraz w komunikacji wewnętrznej firm. Pracownicy lepiej rozpoznają niepożądane zachowania. W tym ujęciu wzrost liczby skarg może być przejawem większej odwagi i gotowości do reagowania.

– Jednak nie można wykluczyć, że mamy do czynienia z rzeczywistym nasileniem zjawiska. Zmieniające się warunki pracy – presja wyników, niepewność zatrudnienia, zmiany organizacyjne czy rosnące napięcia w pracy mogą sprzyjać konfliktom i zachowaniom o charakterze mobbingowym. W takim kontekście wzrost liczby skarg odzwierciedlałby realne problemy w organizacjach – zaznacza Michał Pajdak.

Prof. Grażyna Spytek-Bandurska z Uniwersytetu Warszawskiego, członkini Rady Ochrony Pracy przy Sejmie RP, ekspertka Federacji Przedsiębiorców Polskich, stwierdza, że pracownicy mają coraz większą wiedzę na temat swoich praw, co może znajdować odzwierciedlenie w spadku społecznego przyzwolenia na pewne postawy w miejscu pracy. Dla niektórych pracowników stosowanie agresywnych metod motywowania wyczerpuje znamiona nękania.

– W szczególności pokolenie Z nie toleruje stylu zarządzania zbliżonego do mobbingu. Często jest on mylony z konfliktem interpersonalnym lub uprawnionym nadzorem. Dla tej grupy wiekowej kluczowym wyznacznikiem atrakcyjności pracodawcy jest dobrostan psychologiczny. Zdarza się, że skargi do PIP bywają wykorzystywane przez pracowników jako linia obrony przed kwestionowanym zwolnieniem z pracy lub negatywną oceną okresową. Pracownicy decydują się też na formalne interweniowanie na zewnątrz, gdy mechanizmy wewnętrzne mające przeciwdziałać mobbingowi są niewystarczające – wyjaśnia prof. Spytek-Bandurska.

Przewaga podpisów

Z danych wynika również, że 89% skarg złożonych w 2025 roku zostało podpisanych przez pracowników oceniających się jako ofiary mobbingu. To delikatny wzrost w stosunku do 2024 roku – 87,7%. Psycholog Michał Murgrabia z platformy ePsycholodzy.pl dodaje, że przewaga skarg podpisanych sugeruje, iż część pracowników czuje się coraz pewniej w dochodzeniu swoich praw i mniej obawia się bezpośrednich konsekwencji.

– Anonimowe zgłoszenia często wynikają ze strachu przed przełożonym lub atmosferą w pracy, ale zdarza się też, że ktoś reaguje w imieniu innej osoby. Spadek udziału anonimów można interpretować jako sygnał rosnącej świadomości i odwagi, choć nadal nie oznacza to pełnego poczucia bezpieczeństwa – wyjaśnia Murgrabia.

Z kolie dr Beata Rutkowska, pełnomocniczka Rektora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu ds. przeciwdziałania mobbingowi, adiunkt w Katedrze Prawa Pracy na Wydziale Prawa i Administracji UMK, przypuszcza, że zdecydowana przewaga skarg podpisanych wynika z rosnącej świadomości prawnej oraz pragmatycznego podejścia osób zgłaszających. Chcą one nie tyle „dać sygnał”, że w ich miejscu pracy dochodzi do mobbingu, co oczekują formalnego wszczęcia postępowania przez PIP.

– Warto jednak zauważyć, że część osób składających skargi, mimo podania swoich danych, nie wyraża zgody na informowanie pracodawcy, iż kontrola jest przeprowadzana w następstwie skargi. Taka postawa może negatywnie wpływać na efektywność kontroli – zastrzega dr Rutkowska.

Więcej kontroli

Dane pokazują też, że w 2025 roku w następstwie złożonych skarg podjęto dokładnie 1569 czynności kontrolnych. To o 18,8% więcej niż w 2024 roku, kiedy było ich 1321. Zdaniem Michała Pajdaka, ten wzrost należy interpretować jako efekt kilku nakładających się czynników. To naturalna konsekwencja większej liczby skarg wpływających do PIP. Jednak nie jest to jedyny powód.

– Wzrost ten może również świadczyć o większej aktywności samej Inspekcji, a także o lepszym ukierunkowaniu działań kontrolnych na obszary ryzyka. Zasadniczo punktem wyjścia dla kontroli są informacje zawarte w zgłoszeniu. Jednak inspektor może rozszerzyć jej zakres, jeśli ujawni inne nieprawidłowości – zaznacza Pajdak.

Do tego dr Leszek Rymarowicz podkreśla, że w praktyce kontrole podejmowane wskutek zgłoszenia możliwości działań mobbingowych zazwyczaj obejmują także inne obszary, np. wynagrodzenia, czas pracy, kary porządkowe, prawidłowość rozwiązania stosunku pracy, wewnątrzzakładowe źródła prawa pracy itd. Inspekcja pracy nie ma jednak uprawnień do stwierdzania, czy dochodziło do mobbingu. To wyłączna kompetencja sądu.

– Inspektor pracy może stwierdzić jedynie, czy nie dochodzi do naruszania przepisów prawa pracy wobec pracownika, który uważa, że jest mobbingowany. Nie może jednak dokonać rozstrzygnięcia, czy te naruszenia są mobbingiem albo noszą cechy tego typu działań. Kontrole podejmowane w następstwie powiadomienia o mobbingu wymagają zazwyczaj dłuższego czasu – wyjaśnia dr Rymarowicz.

Mniejsza zasadność

W 2025 roku 129 skarg zostało uznanych za zasadne. To o 1,5% mniej niż w 2024 roku, kiedy stwierdzono zasadność 131 skarg. Wyjaśniając powody, dla których liczba skarg uznanych za zasadne jest tak niska, dr Rutkowska podkreśla, że ustalenie mobbingu jest na ogół bardzo trudne. Ponadto część pracowników zbyt szeroko interpretuje jego pojęcie. Zgłaszane zachowania niejednokrotnie nie w pełni odpowiadają złożonej definicji tego zjawiska, zawartej w Kodeksie pracy.

– Nie każdy konflikt w środowisku pracy jest mobbingiem. Jak wynika z uzasadnienia rządowego projektu nowelizacji Kodeksu pracy, obecnie procedowanego w Sejmie (nr druku 2289), nowe rozwiązania mają ułatwić pracownikom prawidłowe i jednoznaczne identyfikowanie zachowań stanowiących mobbing. Nie oznacza to jednak, że skargi uznane za nieuzasadnione należy bagatelizować. W wielu przypadkach sam fakt ich złożenia świadczy o nieprawidłowościach w relacjach interpersonalnych w miejscu pracy i oczekiwaniu pomocy ze strony PIP – tłumaczy ekspertka z UMK.

Do tego prof. Grażyna Spytek-Bandurska dodaje, że niska liczba zasadnych skarg może potwierdzać, iż mobbing jest jednym z najtrudniejszych do wykazania naruszeń z zakresu prawa pracy. Muszą zostać spełnione wszystkie przesłanki, tj. uporczywość, długotrwałość, cel w postaci poniżenia lub ośmieszenia pracownika, izolowanie lub wyeliminowanie z zespołu oraz skutek w postaci zaniżonej oceny przydatności zawodowej.

– Mimo niskiej skuteczności, PIP to wciąż właściwy kierunek dla zainicjowania działań. Skargi powinny być przez pracodawców traktowane z ostrożnością, a nie ignorancją. Inspektorzy dokonujący kontroli w sprawie mobbingu mogą sprawdzać całokształt przestrzegania prawa pracy i wykazać różne nieprawidłowości, np. w ewidencji czasu pracy, BHP, wypłaty świadczeń pieniężnych – dodaje prof. Spytek-Bandurska.

Z kolei psycholog Michał Murgrabia również podkreśla, że spora część skarżących osób wciąż utożsamia mobbing z konfliktami czy trudnym do zaakceptowania stylem zarządzania, co uniemożliwia nadanie skargom takiego biegu, na jaki liczą pracownicy.

– Nie oznacza to jednak, że skargi są bezzasadne jako takie. Pokazują raczej, że system definicji i dowodzenia jest bardzo wymagający. PIP pozostaje ważną ścieżką, ale nie zawsze wystarczającą w tego typu kwestiach, zwłaszcza gdy sprawa wymaga rozstrzygnięcia prawnego – podsumowuje ekspert z platformy ePsycholodzy.pl.

(MN, Kwiecień 2026 r.)

Ww. materiał  jest udostępniony na zasadzie nieodpłatnej licencji.
© MondayNews Polska | Wszelkie prawa zastrzeżone.

Wydarzenie ma szczególne znaczenie w kontekście nowych przepisów dotyczących sporów budowlanych, które w coraz większym stopniu kierują strony w stronę mediacji jeszcze przed wejściem na drogę sądową.

Eksperci podkreślają, że dla przedsiębiorców oznacza to realną szansę na uniknięcie wieloletnich procesów oraz znaczące oszczędności finansowe. Klasyczne postępowania sądowe w sprawach gospodarczych potrafią trwać latami i generować wysokie koszty – od opłat sądowych, przez wynagrodzenia biegłych, po koszty obsługi prawnej.

Mediacja i arbitraż pozwalają te koszty znacząco ograniczyć:

• skracają czas rozwiązania sporu z lat do miesięcy, a często tygodni,
• pozwalają uniknąć części opłat sądowych lub odzyskać ich znaczną część,
• minimalizują ryzyko eskalacji konfliktu i utraty relacji biznesowych,
• dają większą kontrolę nad przebiegiem i wynikiem sprawy.

– Coraz więcej przedsiębiorców zaczyna dostrzegać, że spór nie musi oznaczać kilkuletniej batalii w sądzie. Mediacja to dziś konkretne narzędzie do zarządzania ryzykiem w biznesie – szybsze, tańsze i bardziej przewidywalne – mówi adw. Beata Zdziebłowska-Gidian, prezes Stowarzyszenia Arbitrów i Mediatorów RP.

Jak podkreśla, szczególnie w branży budowlanej – gdzie spory są złożone i często opiewają na wysokie kwoty – wybór odpowiedniej ścieżki rozwiązania konfliktu może oznaczać oszczędności liczone nawet w setkach tysięcy złotych.

Spotkanie zostało podzielone na cztery 15-minutowe bloki tematyczne:

• zmiany w prawie w sprawach budowlanych i okołobudowlanych (adwokaci),
• narzędzia mediacyjne (mediatorzy),
• arbitraż jako alternatywa dla sądu (adwokaci),
• sesja pytań i odpowiedzi.

Organizatorzy kierują wydarzenie zarówno do firm budowlanych, jak i przedsiębiorców z innych branż, którzy chcą lepiej zabezpieczać swoje interesy i unikać kosztownych sporów.

Udział w spotkaniu jest bezpłatny, obowiązuje wcześniejsza rejestracja.

Link do rejestracji:
https://meet.google.com/dth-ehho-fxa

W debacie publicznej dużo mówi się o frankowiczach – konsumentach. Jednak problem kredytów powiązanych z walutą obcą dotyczy też przedsiębiorców, którzy zaciągnęli zobowiązania finansowe związane z ich działalnością gospodarczą w latach 2004-2011. Im również oferowano tego rodzaju umowy, prezentując je jako bezpieczne oraz atrakcyjne finansowo rozwiązanie. Możliwe jest ich zakwestionowanie, ale na nieco innych podstawach niż w przypadku tych zawartych przez konsumentów.

Przedsiębiorcy coraz chętniej decydują się na złożenie pozwu przeciwko bankowi, co może spowodować dodatkową „falę” pozwów w sądach, ale tym razem w sądach gospodarczych. Kolejne korzystne orzeczenia sprawiają, że banki powinny przygotować się na procesy sądowe z następną grupą kredytobiorców.

Z grona przedsiębiorców najczęściej z kredytów indeksowanych/denominowanych do walut obcych korzystali właściciele jednoosobowych działalności gospodarczych. Jednak wśród klientów banków są również spółki. Oddzielny temat stanowią osoby fizyczne, które zaciągnęły kredyt w celu nabycia nieruchomości na wynajem. W tym przypadku należy indywidualnie ocenić, czy taki klient traci status konsumenta. Z orzecznictwa TSUE wynika bowiem, że nabycie jednego lokalu w celach inwestycyjnych nie przesądza o tym, że kredytobiorca nie jest konsumentem.

Na rynku obserwuje się, że coraz więcej przedsiębiorców decyduje się na wystąpienie z roszczeniami przeciwko bankom w związku z kredytami waloryzowanymi do walut obcych. Wiele spraw jest wciąż w toku, jednakże przeważnie zmierzają one w kierunku rozstrzygnięcia korzystnego dla kredytobiorcy. Świadczy o tym chociażby postawa sądów tuż po złożeniu pozwu. Wówczas często wydają postanowienia o zabezpieczeniu roszczeń poprzez zawieszenie obowiązku spłaty rat kredytu na czas trwania postępowania.

W pewnym sensie przełomowa dla przedsiębiorców z perspektywy czasu okazała się uchwała Sądu Najwyższego z 28 kwietnia 2022 roku w sprawie o sygn. III CZP 40/22. Przesądzono w niej nieważność umów kredytowych waloryzowanych do walut obcych. Ta uchwała pozwala na skuteczne podnoszenie w procesach sądowych, że nie tylko abuzywność postanowień umów kredytów frankowych zawartych przez konsumenta może być podstawą uznania takich umów za nieważne.

W sprawach dotyczących przedsiębiorców można powoływać się na argumenty dotyczące wad konstrukcyjnych umów lub nieprawidłowego określenia mechanizmu waloryzacji. Banki w sporach z przedsiębiorcami przyjmują postawę znaną ze spraw konsumenckich. Przekonują, że umowy są ważne, ponieważ nie naruszają przepisów prawa powszechnie obowiązującego, które dopuszcza zawieranie takich porozumień. Natomiast sądy dostrzegają nieprawidłowości związane z dowolnością kształtowania przez bank zobowiązania kredytobiorcy poprzez ustalanie kursów walut w sposób niepodlegający żadnym ograniczeniom.

Sprawy przedsiębiorców są trudniejsze niż te konsumenckie, o tyle że nie ma ich tak dużo w sądach, zatem linia orzecznicza dopiero się kształtuje. W przypadku konsumentów wydano już bardzo dużo orzeczeń, które są co do zasady zbliżone do siebie w zakresie powoływanej w uzasadnieniach wyroków argumentacji. Z kolei sądy gospodarcze analizują różne podstawy nieważności umów wskazywane przez kredytobiorców. Dotyczy to w szczególności przekroczenia zasady swobody umów, sprzeczności umowy z art. 69 ust. 1 ustawy prawo bankowe oraz sprzeczności umowy z zasadami współżycia społecznego.

Stwierdzenie nieważności umowy kredytu oznacza, że kredytobiorca nie jest zobowiązany do zapłaty rat kredytu na rzecz banku. Z kolei raty spłacone podlegają zwrotowi jako świadczenie nienależne, co samo w sobie nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu. Jeśli jednak kredytobiorca rozliczał odsetki od kredytu (płatne w comiesięcznych ratach) jako koszt prowadzenia działalności gospodarczej, to w przypadku otrzymania ich zwrotu może zachodzić obowiązek rozliczenia tej kwoty jako przychód. Jednak wszystko zależy od konkretnej sytuacji. Szczególne znaczenie ma to, czy kwota spłacona dotychczas na rzecz banku jest wyższa niż wartość otrzymanego kredytu.

Nieważność umowy nie ma negatywnego wpływu na zdolność kredytową przedsiębiorcy, ponieważ nie wiąże się z wpisem w rejestrach typu BIK. Można natomiast uznać, że unieważnienie umowy wiąże się z możliwością zaoszczędzenia przez przedsiębiorcę środków pieniężnych, co zapewne pozytywnie wpłynie na jego płynność finansową.

Decydując o skierowaniu sprawy do sądu, trzeba pamiętać o istotnej kwestii – o przedawnieniu roszczeń. W szczególności dotyczy to przedsiębiorców ze spłaconymi kredytami. Co do zasady termin przedawnienia wynosi 3 lata od dnia, w którym świadczenie stało się nienależne. Jednak każdą sprawę należy analizować indywidualnie pod kątem okoliczności, które mogą mieć wpływ na bieg przedawnienia roszczeń.

Autorem publikacji
jest adwokat Milena Mocarska, ekspertka z kancelarii MBM Legal
—

Inżynieria zamiast intuicji

Kluczową innowacją normy PN-ISO 22955 jest wprowadzenie parametru tłumienia dźwięku mowy in-situ D_A,S. Pozwala on na etapie spaceplanu precyzyjnie wyliczyć zasięg rozchodzenia się mowy i zaprojektować biuro tak, by sąsiadujące ze sobą strefy (np. współpracy i pracy cichej) nie kolidowały ze sobą. To radykalne odejście od dotychczasowych, ogólnych wytycznych, które często okazywały się niewystarczające.

Publikacja nowej normy zbiega się z alarmującymi danymi rynkowymi. Z raportu Leesman (Q4 2025) wynika, że aż 90% pracowników niezadowolonych ze swojego biura wskazuje na hałas jako główny problem. Mimo że 89% zatrudnionych uznaje możliwość pracy w skupieniu za priorytet, realny dostęp do stref ciszy ma obecnie zaledwie 24% z nich.

To najważniejsza zmiana od dekady

Eksperci wskazują, że nowa norma to nie tylko wytyczne techniczne, ale przede wszystkim silne narzędzie biznesowe.

– Wejście w życie normy PN-ISO 22955:2026-03 to moment zwrotny dla polskiego rynku biurowego. Przez lata akustyka była traktowana jako element dodatkowy, co skutkowało spadkiem produktywności i narastającym stresem zespołów. Ta norma to najważniejsza zmiana w polskim biurze w zakresie akustyki od dekady, ponieważ wprowadza design oparty na twardej nauce. Daje architektom, zarządcom i działom HR jasną metodykę: jak podzielić przestrzeń na strefy aktywności, by praca w skupieniu przestała być teorią, a stała się mierzalnym standardem. To inwestycja, która zwraca się w dobrostanie i retencji pracowników – komentuje Marcin Latta, akustyk i ekspert ds. warunków pracy w biurach z firmy Ecophon Saint-Gobain.

Co zmienia nowa norma?

Standard PN-ISO 22955 wprowadza kompleksowe podejście do zarządzania dźwiękiem w biurze:

• Precyzyjna segmentacja: Jasny podział na kilka stref aktywności z konkretnymi wytycznymi dla każdej z nich.
• Nowa metodyka projektowa: Wykorzystanie parametru D_A,S do eliminacji problemu wzajemnego rozpraszania się pracowników.
• Wsparcie dla modernizacji: Narzędzia do audytowania i rearanżacji istniejących biur, które nie spełniają współczesnych wymagań komfortu.

W obliczu walki o talenty i optymalizacji kosztów operacyjnych, wdrożenie standardów nowej normy staje się kluczowym elementem strategii nowoczesnych organizacji, dla których efektywność zespołu jest priorytetem.

Polska wyrosła na jednego z liderów rynku aktywów wirtualnych w Europie – w oficjalnym rejestrze VASP, prowadzonym przez katowicką Izbę Administracji Skarbowej, widnieje obecnie blisko 1300 podmiotów. To ogromny potencjał, który właśnie zderza się z twardą ścianą unijnych przepisów MiCA. Od 30 grudnia 2024 roku rejestracja nowych firm w dotychczasowej formule została zablokowana, a te już istniejące mają czas tylko do 1 lipca 2026 roku, aby uzyskać rygorystyczną licencję CASP.

KNF w kleszczach legislacji

Problem polega na tym, że polski nadzór (KNF) ma obecnie związane ręce. Do czasu uchwalenia krajowej ustawy implementującej MiCA, Komisja nie ma formalnej ścieżki do procesowania wniosków o licencje. Branża alarmuje: brak odpowiednich zasobów kadrowych do obsługi ponad tysiąca skomplikowanych postępowań w tak krótkim czasie może doprowadzić do zatoru, który sparaliżuje rynek. Polscy przedsiębiorcy, zamiast skupiać się na innowacjach, drżą o ciągłość operacyjną po 1 lipca.

Ryga: Autostrada zamiast zatoru

W tej atmosferze niepewności oczy polskiego biznesu coraz częściej zwracają się ku Rydze. Łotewski bank centralny (Latvijas Banka) nie tylko od stycznia 2025 roku aktywnie przyjmuje wnioski o licencje, ale oferuje model współpracy, który w Polsce pozostaje w sferze marzeń. Pre-licensing, szybkie konsultacje merytoryczne trwające do 30 dni oraz jasna ścieżka autoryzacji sprawiają, że Łotwa staje się naturalnym wyborem dla polskiego kapitału.

Dlaczego polskie firmy wybierają Bałtyki?

• Przewidywalność: Proces licencyjny na Łotwie zamyka się często w 60 dniach, podczas gdy w Polsce czas oczekiwania pozostaje wielką niewiadomą.
• Paszportyzacja: Licencja uzyskana w Rydze pozwala na legalne świadczenie usług w całej Unii Europejskiej, co przy polskim zatorze daje ogromną przewagę konkurencyjną.
• Wsparcie ekosystemu: Ulgi dla startupów i sprawny system wizowy (Startup Visa) przyciągają nie tylko firmy, ale i najlepszych programistów z regionu CEE.

Moment krytyczny

Ryga przestaje być tylko lokalnym sąsiadem – staje się regionalnym centrum, w którym zapadają decyzje o kierunkach przepływu cyfrowego kapitału. Spotkanie liderów branży podczas nadchodzącego szczytu UN:BLOCK 2026 (1–2 kwietnia w Rydze) to dla wielu polskich projektów ostatnia szansa, by bezpośrednio z łotewskimi regulatorami omówić bezpieczną migrację i zabezpieczyć przyszłość swojego biznesu.

Polska stoi przed wyborem: albo błyskawicznie udrożni procesy licencyjne, albo odda walkę o status technologicznego lidera regionu walkowerem. 1 lipca 2026 roku nikogo nie będzie już interesować, dlaczego ustawa się opóźniła. Liczyć się będzie tylko to, kto ma licencję, a kto musi zamknąć biznes.

***

O UN:BLOCK 2026: Największa w Europie Północnej konferencja poświęcona technologii blockchain i nowoczesnym finansom. Miejsce operacyjnego styku biznesu i regulatorów. Więcej: www.unblockeurope.com

– Bardzo się cieszę, że Unia Europejska podjęła temat bezpieczeństwa podróżnych, którzy korzystają z biur podróży, zwłaszcza tych, którzy kupują pakiety online. Parlament Europejski przyjął przepisy, które upraszczają całą biurokrację, skracają czas odzyskania środków przez podróżnego, mówią wyraźnie, co jest pakietem podróżnym, a co nie i tworzą specjalną pulę środków na poziomie europejskim. Gdy biuro upadnie, konsument, który nie skorzysta z zapłaconego wyjazdu czy wycieczki, będzie mógł się ubiegać o środki z niego wypłacane – mówi w wywiadzie dla agencji Newseria Elżbieta Łukacijewska, posłanka do Parlamentu Europejskiego z Koalicji Obywatelskiej.

Chodzi o przyjętą w połowie marca aktualizację dyrektywy dotyczącej imprez turystycznych. Obecnie klienci mogą anulować swoje plany podróży bez ponoszenia opłat za anulowanie lub kar, jeśli w miejscu docelowym podróży wystąpią nieuniknione i nadzwyczajne okoliczności. Ma to być teraz rozszerzone o zdarzenia nie tylko mające miejsce w lokalizacji wyjazdu, ale i te, które mogą mieć znaczący wpływ na podróż.

Otrzymanie skargi ma być przez organizatorów potwierdzane w ciągu siedmiu dni, a czas na udzielenie uzasadnionej odpowiedzi to 60 dni. Jeśli organizator ogłosi upadłość, klienci będą musieli otrzymać zwrot kosztów za odwołane usługi z gwarancji na wypadek niewypłacalności w ciągu sześciu miesięcy (dziewięciu miesięcy w przypadku bardzo złożonych upadłości).

– Wszyscy mają świadomość, że biura podróży po pandemii przeżywały ciężki czas. Teraz będzie mniejsza biurokracja, a poprzez obowiązkowy odpis na fundusz w razie upadłości zyskają one spokojniejsze funkcjonowanie, bez stresu. Troska o klientów i podróżnych, którzy korzystają z ich usług, zawsze powinna być, ale taki właśnie będzie cel ubezpieczenia. Mieliśmy taką sytuację w Polsce i wiemy, co przeżywali ci wszyscy, którzy korzystali z usług tego biura. Dzięki tym przepisom do takich sytuacji nie powinno dojść. Podróżny będzie miał zrekompensowane poniesione koszty czy koszty powrotu do kraju – zapewnia europosłanka.

W 2010 roku upadłość ogłosiło kilka polskich biur podróży – najpierw Kopernik Travel, a potem Selectours Travel. W obu przypadkach łącznie trzeba było sprowadzić do kraju ponad 3 tys. turystów przebywających w momencie ogłoszenia upadłości za granicą. Również w 2010 roku upadłość ogłosił Orbis Travel. Powroty do Polski i roszczenia klientów były wówczas pokrywane i wypłacane przez firmę ubezpieczeniową do kwoty gwarancji ubezpieczeniowej.

Przyjęta przez Parlament Europejski zmiana przepisów wprowadza jeszcze więcej mechanizmów ochrony konsumentów. Przepisy mają m.in. ułatwić ustalenie, które kombinacje usług turystycznych stanowią pakiet. Decyduje o tym przede wszystkim moment i sposób rezerwacji kombinacji usług. Jeśli organizator zaproponuje rezerwację dodatkowych usług, klient musi zostać poinformowany, jeśli nie byłyby one częścią pakietu.

– Pakiet turystyczny jest przepisem, że kupujemy całość usługi, od lotu, poprzez wyjazd na wycieczkę, ale też w pakiecie może być hotel, bo często biura podróży go proponują. Jeżeli nie określą szczegółowo, czy hotel jest osobno, czy w pakiecie, to automatycznie on wpada jako część pakietu – wyjaśnia Elżbieta Łukacijewska.

Po formalnym przyjęciu przepisów przez Radę Unii Europejskiej państwa członkowskie będą miały 28 miesięcy na transpozycję do prawa krajowego oraz kolejnych sześć miesięcy na rozpoczęcie ich stosowania.

Z danych Instytutu Badań Rynku Turystycznego TravelData wynika, że polski rynek touroperatorów odbudował się już po pandemicznym dołku. W 2020 roku przychody największych 25 firm na rynku wyniosły niespełna 2,8 mld zł. W 2022 roku wyniosły ponad 12 mld zł – o ok. 2 mld więcej niż w ostatnim roku przed pandemią, w którym zanotowano największy obrót od 2010 roku, przy podobnej liczbie klientów.

Źródło: Newseria

Inżynieria zamiast intuicji

Kluczową innowacją normy PN-ISO 22955 jest wprowadzenie parametru tłumienia dźwięku mowy in-situ D_A,S. Pozwala on na etapie spaceplanu precyzyjnie wyliczyć zasięg rozchodzenia się mowy i zaprojektować biuro tak, by sąsiadujące ze sobą strefy (np. współpracy i pracy cichej) nie kolidowały ze sobą. To radykalne odejście od dotychczasowych, ogólnych wytycznych, które często okazywały się niewystarczające.

Publikacja nowej normy zbiega się z alarmującymi danymi rynkowymi. Z raportu Leesman (Q4 2025) wynika, że aż 90% pracowników niezadowolonych ze swojego biura wskazuje na hałas jako główny problem. Mimo że 89% zatrudnionych uznaje możliwość pracy w skupieniu za priorytet, realny dostęp do stref ciszy ma obecnie zaledwie 24% z nich.

To najważniejsza zmiana od dekady

Eksperci wskazują, że nowa norma to nie tylko wytyczne techniczne, ale przede wszystkim silne narzędzie biznesowe.

– Wejście w życie normy PN-ISO 22955:2026-03 to moment zwrotny dla polskiego rynku biurowego. Przez lata akustyka była traktowana jako element dodatkowy, co skutkowało spadkiem produktywności i narastającym stresem zespołów. Ta norma to najważniejsza zmiana w polskim biurze w zakresie akustyki od dekady, ponieważ wprowadza design oparty na twardej nauce. Daje architektom, zarządcom i działom HR jasną metodykę: jak podzielić przestrzeń na strefy aktywności, by praca w skupieniu przestała być teorią, a stała się mierzalnym standardem. To inwestycja, która zwraca się w dobrostanie i retencji pracowników – komentuje Marcin Latta, akustyk i ekspert ds. warunków pracy w biurach z firmy Ecophon Saint-Gobain.

Co zmienia nowa norma?

Standard PN-ISO 22955 wprowadza kompleksowe podejście do zarządzania dźwiękiem w biurze:

• Precyzyjna segmentacja: Jasny podział na kilka stref aktywności z konkretnymi wytycznymi dla każdej z nich.
• Nowa metodyka projektowa: Wykorzystanie parametru D_A,S do eliminacji problemu wzajemnego rozpraszania się pracowników.
• Wsparcie dla modernizacji: Narzędzia do audytowania i rearanżacji istniejących biur, które nie spełniają współczesnych wymagań komfortu.

W obliczu walki o talenty i optymalizacji kosztów operacyjnych, wdrożenie standardów nowej normy staje się kluczowym elementem strategii nowoczesnych organizacji, dla których efektywność zespołu jest priorytetem.

Obecnie szacuje się, że od 4% do nawet 9% wszystkich tekstyliów wprowadzanych na rynek UE jest niszczonych jeszcze przed pierwszą sprzedażą. Odpowiedzią na ograniczenie negatywnego wpływu sektora mody na środowisko będzie rozporządzenie w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów (ESPR). Dokument stanowi filar unijnej strategii na rzecz tekstyliów o obiegu zamkniętym.

Zmiana podejścia do produkcji i cyklu życia odzieży

Wprowadzenie ESPR oznacza, że producenci i dystrybutorzy będą musieli inaczej planować produkcję oraz lepiej zarządzać nadwyżkami magazynowymi. Zmiany te w praktyce wymuszają odejście od tradycyjnych, sztywnych modeli wytwarzania.

– Od kilku lat obserwujemy, że kluczem do ograniczania nadprodukcji jest większa elastyczność w planowaniu serii i dopasowanie ich do realnego zapotrzebowania. ESPR tylko przyspieszy ten kierunek – firmy będą musiały planować bardziej świadomie i z myślą o pełnym cyklu życia produktu – podkreśla Elżbieta Rogowska, członek zarządu Stowarzyszenia Koalicja Bezpieczni w Pracy, Wiceprezes w PW Krystian.

Nowe prawo może przyspieszyć rozwój technologii recyklingu materiałowego. Przyczyni się także do ograniczenia wyrzucania na rzecz częstszych napraw i ponownego wykorzystania surowców, co oznacza dłuższą żywotność odzieży ochronnej. W praktyce oznacza to mniejsze obciążenie środowiska. Zmiany te mają bezpośrednio wspomóc redukcję emisji gazów cieplarnianych oraz zużycia wody w procesach produkcyjnych branży tekstylnej.

Co to oznacza dla bezpieczeństwa pracowników?

Pracownicy, którzy korzystają z odzieży ochronnej polegają na niej w sytuacjach zagrożenia, dlatego trwałość i zgodność z normami są tu kluczowe. Nowe przepisy ESPR wprowadzają zmiany, które mogą zapewnić bardziej kontrolowane i transparentne procesy produkcji takiej odzieży. Wpłynie to także na odpowiedzialne zarządzanie nią po zakończeniu okresu użytkowania. Dotyczy to szczególnie materiałów technicznych, które choć nie mogą być ponownie wprowadzane do obrotu jako odzież ochronna po utracie wymaganych parametrów to mogą zostać poddane recyklingowi i wykorzystane jako wartościowy surowiec wtórny.

Obowiązki sprawozdawcze i transparentność

Poza samym zakazem utylizacji, rozporządzenie nakłada na firmy nowe obowiązki informacyjne. Od lutego 2027 roku przedsiębiorstwa będą zobligowane do publicznego ujawniania danych dotyczących:

1. Liczby i wagi produktów wycofanych ze sprzedaży w danym roku.
2. Powodów, dla których produkty te zostały uznane za niesprzedawalne.
3. Dalszego sposobu ich zagospodarowania (np. przekazanie do recyklingu, darowizny, odsprzedaż w kanałach typu outlet).

Akt delegowany do rozporządzenia przewiduje nieliczne sytuacje, w których niszczenie towarów pozostanie legalne. Dotyczy to głównie kwestii bezpieczeństwa – gdy produkty są uszkodzone, skażone lub nie spełniają norm ochrony zdrowia (co jest szczególnie istotne w przypadku specjalistycznej odzieży technicznej). Powodem do utylizacji może być także naruszenie praw własności intelektualnej (podróbki).

Harmonogram wdrażania zmian

Zakaz niszczenia niesprzedanych wyrobów włókienniczych i obuwia nie wejdzie w życie jednocześnie dla wszystkich podmiotów. Ustawodawca przewidział okresy przejściowe:

• Od 19 lipca 2026 r.: Zakaz obejmie wszystkie duże przedsiębiorstwa (zatrudniające powyżej 250 pracowników).
• Od 19 lipca 2030 r.: Obowiązek zostanie rozszerzony na firmy średniej wielkości.
• Mikro- i małe przedsiębiorstwa: Zostały całkowicie wyłączone z tego obowiązku, aby uniknąć nadmiernych obciążeń administracyjnych dla najmniejszych graczy rynkowych.

Informacje na temat Koalicji Bezpieczni w Pracy dostępne są w serwisie www.bezpieczniwpracy.pl. 

Ciekawostki na temat kultury bezpieczeństwa w pracy można znaleźć również na portalu Facebook oraz LinkedIn.

*** 

Koalicja Bezpieczni w Pracy zawiązana została z inicjatywy firm CWS Workwear, PW Krystian oraz TenCate Protective Fabrics w 2014 roku, w celu promowania kultury bezpieczeństwa w miejscu pracy wśród pracowników i pracodawców. Cel Koalicji realizowany jest poprzez działalność edukacyjną na temat obowiązujących norm i procedur oraz pokazywanie dobrych praktyk oraz informowanie o korzyściach wynikających z wdrażania wysokich standardów bezpieczeństwa w miejscu pracy. 

– Jesteśmy przekonani, że certyfikacja zwiększa zaufanie konsumentów zarówno do wyrobu, jak i do producenta. Z czasem – mamy taką nadzieję – certyfikat RecyClass będzie stanowił rękojmię, że firma dba o środowisko i stosuje praktyki recyklingu w najwyższych dostępnych standardach. To ważne, bo dzisiaj nikogo nie musimy już przekonywać, że konsumenci coraz częściej wybierają produkty certyfikowane, a to może prowadzić do wzrostu sprzedaży i lojalności klientów. I już na koniec wspomnę: wdrażając certyfikację RecyClass, firmy mogą być pewne, że ich produkty są zgodne z najnowszymi standardami i przepisami, co minimalizuje ryzyko sankcji i kar. Natomiast zakończenie procesu certyfikacji pozwala oznaczyć wyrób logiem RecyClass wraz z informacją, w jakim stopniu produkt powstał z procesu recyklingu – podkreśla Paweł Smoleń Dyrektor Generalny Kiwa Polska Sp. z o.o.

Nie ulega wątpliwości, że w Europie, konsumenci zwracają coraz większą uwagę na ekologiczne aspekty produktów i na fakt czy produkt jest przyjazny dla środowiska. Ma to coraz większe znaczenie przy wyborze produktów o podobnych parametrach. Obserwujemy, zwłaszcza w Europie, że konsumenci coraz częściej wybierają produkty, które łatwo poddać recyklingowi.

Certyfikacja RecyClass bierze pod uwagę różne rodzaje tworzyw sztucznych, takie jak PE, PET, PP, PS i PVC, i dostosowuje kryteria oceny do specyfiki tych materiałów. Każdy rodzaj tworzywa ma unikalne właściwości, które wpływają na jego zdolność do recyklingu. Znaczenie ma też sam proces recyklingu – w tym przypadku ocena obejmuje cały jego przebieg, począwszy od sortowania, przez czyszczenie i przetwarzanie materiałów.  Certyfikacja RecyClass analizuje cały cykl życia produktu, aby zapewnić, że jest on w pełni recyklingowany.

-Warto przy tym podkreślić, że przedsiębiorstwa mogą korzystać z certyfikacji jako narzędzia do wdrażania zrównoważonych praktyk w całym cyklu życia produktu, a idąc dalej – nie tylko mogą, ale wręcz powinny współpracować z dostawcami, aby mieć gwarancję, że wszystkie elementy produktu są zgodne z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym – dodaje Mateusz Płomiński, Inżynier Certyfikacji, Ekspert Środowiskowy w Kiwa Polska Sp. z o.o.

Dobrowolne badanie, realne korzyści

Certyfikacja Recyclass jest na obecnym etapie certyfikacją dobrowolną, która daje ogromne korzyści. Przykładowo w Hiszpanii obowiązuje tzw. plastic tax, czyli zwolnienie podatkowe dla firm, które mają certyfikację RecyClass. Z toczących się prac wynika, że w przyszłości jest możliwe takie podejście w szeregu krajów europejskich.

– Jesteśmy przekonani, że certyfikacja RecyClass nie tylko może, ale powinna przyczynić się do poprawy jakości procesów recyklingu tworzyw sztucznych w Europie. To wymusi koniczność inwestowania w lepszą infrastrukturę i nowoczesne technologie recyklingu. Bez tego trudno będzie mówić o zwiększeniu efektywności i jakości recyklingu. Przy czym i warto to podkreślić w pierwszej kolejności kluczowe będą zaawansowane metody sortowania i przetwarzania – zauważa Mateusz Płomiński.

Dziś istnieją liczne przeszkody, które utrudniają wprowadzenie zasad gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ), w zakresie recyklingu tworzyw sztucznych i zdaniem ekspertów system certyfikacji RecyClass może wpłynąć na ich przezwyciężenie.  – Mamy technologiczne uwarunkowania, które obejmują trudności w recyklingu niektórych rodzajów tworzyw sztucznych oraz koszty związane z dostosowaniem produktów do wymogów recyklingu. Kluczowa dla „zbliżenia stanowisk” i optymalnego doboru surowców i półproduktów jest wymiana wiedzy. Efektem może i powinno być zbliżenie się do celów związanych z gospodarką o obiegu zamkniętym. Oczywiście nic nie dzieje się od razu i z marszu. Potrzebne są czas i współpraca z doświadczonymi audytorami -wyjaśnia P. Smoleń.

Kluczowy rynek opakowań

RecyClass w jakieś mierze zachęca również do zmian w projektowaniu produktów i opakowań. – Przede wszystkim poprzez wybór biodegradowalnych materiałów, takich jak bioplastik czy papier z certyfikatem FSC, oraz recyklingowalnych materiałów, jak PET i HDPE. Minimalistyczny design, polegający na redukcji zbędnych elementów i stosowaniu prostych etykiet, które łatwo się odklejają, również wspiera recykling. Kluczowa jest też modularność, czyli projektowanie produktów w sposób, który pozwala na szybkie rozdzielanie poszczególnych materiałów do recyklingu – stwierdził Paweł Smoleń.

To ważne, jeżeli weźmiemy pod uwagę, że na rynku opakowań nadal nie brakuje materiałów tak skomplikowanych i kosztownych w recyklingu, że najczęściej „kończą swój cykl życia produktu” na wysypiskach śmieci. – Przykładów nie trzeba daleko szukać. To styropian, PVC (polichlorek winylu), tworzywa wielowarstwowe czy tak popularne i szkodliwe dla środowiska saszetki i małe opakowania – wielowarstwowe. Z punktu widzenia gospodarki obiegu zamkniętego i lepszej oraz skuteczniejszej walki z zalewająca nas lawiną śmieci byłoby wyeliminowanie każdego z nich – podsumowuje M. Płomińki. – Moim zdaniem system RecyCless to dobry krok w tym kierunku.

Kiwa należy do grona liderów światowego rynku badań, inspekcji i certyfikacji (ang. Testing, Inspection and Certification – TIC). Dzięki usługom z zakresu certyfikacji, inspekcji, badań, szkoleń i technologii wspiera budowanie zaufania do produktów, usług, procesów, systemów (zarządzania) i pracowników klientów. Kiwa działa w różnych segmentach rynku, od budownictwa i dostaw energii po wodę pitną, opiekę zdrowotną, żywność, pasze i rolnictwo. Obszary specjalizacji obejmują między innymi systemy zarządzania, społeczną odpowiedzialność biznesu i badania laboratoryjne.

–  Rozpoczyna się Faza 2.0 deregulacji, być może z jeszcze bardziej skomplikowanymi rozwiązaniami, ale i z większym potencjałem do realnych zmian – powiedział serwisowi eNewsroom.pl Rafał Brzoska, Prezes InPost. – Eksperci zaangażowani w prace nad tymi projektami nadal aktywnie działają, a my jako organizacja jesteśmy gotowi do wspierania ich wysiłków. Trzymam za nich kciuki i z całego serca deklaruję wsparcie. Od początku podkreślałem, jak kluczowe jest pierwsze 100 dni – aby profesjonalnie podejść do tego zadania i pokazać, że zarówno przedsiębiorcy, jak i eksperci zewnętrzni, NGOs-y czy zwykli obywatele mają wysokie aspiracje, aby coś zmienić. To nie jest praca tylko dla wąskiej grupy interesów, ale dla całego kraju – dla nas wszystkich, a szczególnie dla małych i średnich firm, które są motorem naszej gospodarki. I ten cel udało się osiągnąć. Wszystkie działania przekazałem zespołowi, który kontynuuje prace nad projektami. Organizacje przedsiębiorców nadal są zaangażowane – a ja sam, choć aktywnie opiniuję projekty w komitecie sterującym, mam mniej aktywną rolę. Tak obiecałem swoim partnerom i akcjonariuszom i to zobowiązanie w pełni realizuję. Wierzę, że razem możemy osiągnąć kolejne sukcesy na drodze do uproszczenia przepisów oraz poprawy warunków dla przedsiębiorców w Polsce – wskazał Rafał Brzoska.

– Państwo prawa to jest idea, której realizacja jest jeszcze przed nami, choć byliśmy bardzo blisko. Niestety ostatnie lata i sytuacja dzisiaj nie sprzyjają rozwojowi państwa prawa, a to jest zawsze pewien proces. Mamy wiele przeszkód do pokonania, które zostały wcześniej stworzone, ale jeszcze gorsze przeszkody spotykamy obecnie – mówi agencji Newseria prof. dr hab. Andrzej Zoll, prawnik, konstytucjonalista i były rzecznik praw obywatelskich.

– Głos polskich przedsiębiorców, szczególnie tych zjednoczonych w BCC, jest słuchany i dyskutowany. Wraz ze zmianą rządu zmieniła się jakość relacji: jesteśmy zapraszani do ministerstw, na posiedzenia Sejmu, Senatu, dyskutujemy. Jednak brakuje nam cały czas jeszcze bardziej konkretnych efektów tych rozmów – podkreśla dr Jacek Goliszewski, prezes Business Centre Club.

Raport Banku Gospodarstwa Krajowego i Polskiego Instytutu Ekonomicznego „Inwestycje jako fundament nowego modelu rozwoju Polski” wskazuje, że stabilne otoczenie instytucjonalne i przewidywalność regulacji to czynniki sprzyjające wzrostowi gospodarczemu. W opracowaniu podkreślono, że warunki funkcjonowania firm są silnie powiązane z jakością otoczenia regulacyjnego. Z perspektywy przedsiębiorstw istotne znaczenie ma m.in. sprawność wymiaru sprawiedliwości, w tym czas rozstrzygania sporów gospodarczych.

– Czekanie kilka lat na rozstrzygnięcie jakiegoś sporu albo problemu prawnego to czynnik, który stawia gospodarkę w bardzo trudnej sytuacji – ocenia prof. Andrzej Zoll. – Wpływ stanu prawnego na działalność gospodarczą jest bardzo silny. Osoba, która zajmuje się tworzeniem dobra materialnego, która jest przedsiębiorcą, funkcjonuje w gospodarce, musi mieć stabilne prawo, dobrze zorganizowane państwo, władzę wykonawczą, ustawodawczą i sądowniczą.

Raport PIE „Aktywność inwestycyjna polskich firm” podaje, że przedsiębiorcy zmagają się z częstymi zmianami przepisów, interpretacji podatkowych czy nowymi obowiązkami sprawozdawczymi, które nie tylko zwiększają niepewność, ale też obciążają ich dodatkowym ryzykiem i kosztami. Ryzyko ustawodawcze utrudnia firmom podejmowanie decyzji o długofalowym znaczeniu, w tym decyzji inwestycyjnych. Zjawisko to jest szczególnie odczuwalne w przypadku przedsiębiorstw realizujących projekty o długim horyzoncie planowania.

– Jest wiele momentów, w których osoba prowadząca działalność gospodarczą czuje się niepewnie właśnie ze względu na stan prawa i jego niestabilność, bo to oznacza niebezpieczeństwo zmiany dotychczasowych zasad – podkreśla były rzecznik praw obywatelskich.

W badaniu SW Research, przeprowadzonym w 2024 roku na zlecenie „Wprost” w partnerstwie ze Szkołą Główną Handlową, Fundacją Pomyśl o Przyszłości oraz Radą Polskich Przedsiębiorców Globalnych, ponad 45 proc. respondentów określiło relacje państwa i biznesu jako średnie, a 28 proc. jako kiepskie lub bardzo złe. Jedynie 18 proc. badanych oceniło je pozytywnie. Co ciekawe, nieco inaczej te relacje ocenili sami przedsiębiorcy: ponad 40 proc. określiło je jako bardzo dobre lub dobre, 32 proc. – jako średnie, a 28 proc. – jako kiepskie i bardzo kiepskie.

– Pomimo że awansowaliśmy do grona 20 największych gospodarek świata i mamy dobry wzrost gospodarczy, otoczenie cały czas wymaga usprawnienia pod kątem przedsiębiorców. Pierwsza sprawa to są ceny energii – jedne z najwyższych w Europie, które automatycznie się przekładają na wyższe koszty naszych produktów i usług, pogarszając konkurencyjność polskich przedsiębiorców. Druga sprawa to bardzo skomplikowany system podatkowy. Apelowaliśmy na spotkaniu z ministrem Andrzejem Domańskim o wdrożenie spójnego, przejrzystego i prostego systemu podatkowego – wymienia dr Jacek Goliszewski.

W rankingu konkurencyjności systemów podatkowych 2025 (International Tax Competitiveness Index 2025), opracowanym przez amerykańską organizację Tax Foundation, Polska znalazła się w dolnej części zestawienia, zajmując 35. miejsce spośród 38 państw OECD. Rok wcześniej zajmowaliśmy 31. pozycję. Wynik naszego kraju jest relatywnie niski w porównaniu do innych państw rozwiniętych.

Na bariery rozwojowe przedsiębiorstw wpływa również sytuacja na rynku pracy. Niski poziom bezrobocia, który z perspektywy makroekonomicznej uznawany jest za zjawisko korzystne, dla wielu firm oznacza rosnące trudności w pozyskiwaniu pracowników.

– Bezrobocie u nas jest bardzo niskie, ale problemem jest to, że zaczyna brakować rąk do pracy, w związku z czym tworzy się luka ilościowa, ale również luka jakościowa, bo brakuje pracowników w określonych zawodach – ocenia prezes BCC.

Rosnące koszty działalności oraz ograniczenia kadrowe zwiększają znaczenie inwestycji w nowe technologie. Automatyzacja procesów, robotyzacja oraz rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji są wskazywane jako narzędzia pozwalające ograniczać presję kosztową oraz poprawiać efektywność działalności.

– W inwestycjach w nowe technologie, nie tylko te kosztowo- i energooszczędne, ale również te oparte na sztucznej inteligencji, jak automatyka, robotyka, przemysł 5.0 i analityka predykcyjna, potrzebne jest wsparcie państwa – przygotowanie ulg podatkowych, inwestycyjnych, jak również wsparcie dla małych i średnich przedsiębiorstw, które nie mają środków na inwestycje w te obszary – podkreśla dr Jacek Goliszewski.

Raport BGK i PIE wskazuje, że zwiększenie aktywności inwestycyjnej przedsiębiorstw pozostaje jednym z kluczowych warunków utrzymania konkurencyjności gospodarki. Zdolność firm do realizacji projektów rozwojowych zależy nie tylko od sytuacji rynkowej, ale także od stabilności regulacyjnej, kosztów działalności oraz dostępu do kapitału.

Prof. Andrzej Zoll został tegorocznym laureatem Nagrody Specjalnej BCC wręczonej podczas Wielkiej Gali Liderów Polskiego Biznesu. Jak podkreśliła kapituła, to nagroda za wybitne zasługi w budowaniu fundamentów demokratycznego państwa prawa, obronę praworządności, praw człowieka i niezależności instytucji państwowych oraz działalność naukową i społeczną.

– Z Markiem Goliszewskim, twórcą i wieloletnim prezesem Business Centre Club, wspólnie działaliśmy na rzecz budowania społeczeństwa obywatelskiego. Zgadzaliśmy się co do idei społeczeństwa obywatelskiego, w związku z tym wiele rzeczy razem zrobiliśmy – mówi laureat.

W tym roku Nagrodę Specjalną BCC otrzymał także Alexander Stubb, prezydent Republiki Finlandii, w uznaniu konsekwentnego przywództwa na rzecz bezpieczeństwa europejskiego i transatlantyckiego, zaangażowania w umacnianie NATO oraz budowanie relacji opartych na partnerstwie i solidarności z Polską.

Gala była jednocześnie zwieńczeniem konkursu Lider Polskiego Biznesu, w ramach którego Business Centre Club wyróżnia przedsiębiorstwa osiągające ponadprzeciętne wyniki ekonomiczne oraz realizujące strategie rozwojowe. Nagrody przyznawane są firmom, które utrzymują stabilną pozycję rynkową oraz konsekwentnie rozwijają działalność. Złotymi Statuetkami Lidera Polskiego Biznesu nagrodzono 10 firm. Kolejnych osiem przedsiębiorstw otrzymało Platynowe Statuetki (wręczane po raz trzeci w historii), a odpowiednio 15 i 14 – Diamenty do Złotej oraz do Platynowej Statuetki.

– To podziękowanie za sukces, ciężką i wytrwałą pracę, ale również wizytówka dla firmy, sygnał dla jej partnerów, odbiorców, dostawców, instytucji finansowych, dla obecnych i przyszłych pracowników, że właśnie z tą nagrodzoną firmą warto robić biznes – podkreśla dr Jacek Goliszewski.

Źródło: Newseria

Wchodzące w życie zmiany przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powodują, że możliwość zabudowy działki nie zawsze będzie oczywista – nawet tam, gdzie jeszcze całkiem niedawno nie stanowiłoby to problemu. W wielu przypadkach inwestorzy dowiadują się o ograniczeniach dopiero na etapie projektowym lub przy próbie uzyskania pozwolenia na budowę.

Eksperci Extradom.pl analizują, jakie działania warto podjąć teraz, aby realnie zabezpieczyć możliwość budowy domu w 2026 roku i w kolejnych latach.

NAJWAŻNIEJSZE WNIOSKI

• Do 30 czerwca 2026 r. gminy mają obowiązek uchwalić plany ogólne. Jeśli gmina nie zdąży, wydawanie nowych decyzji o warunkach zabudowy (WZ) może zostać całkowicie zablokowane.
• Plan ogólny to akt prawa miejscowego, który podzieli gminę na strefy planistyczne. Nowe miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego (MPZP) będą musiały być godne z planem ogólnym, a uzyskanie warunków zabudowy (WZ) po wejściu w życie planu ogólnego będzie możliwe tylko na terenach wyznaczonych.
• Jeśli dana działka trafi do strefy innej niż mieszkaniowa (np. rolniczej lub zieleni), szanse na budowę na niej domu mogą spaść do zera. Inwestorzy powinni śledzić proces uchwalania planu w swojej gminie i brać udział w konsultacjach społecznych.
• Nowe decyzje WZ będą ważne tylko przez 5 lat od dnia, w którym staną się prawomocne. Jeśli w tym czasie nie rozpocznie się budowy, dokument wygaśnie. Straci też ważność, jeśli dla danej działki zostanie wprowadzone MPZP.

CZYM SĄ PLAN OGÓLNY I STREFY PLANISTYCZNE?

Plan ogólny to obowiązkowy dokument planowania przestrzennego, który muszą uchwalić wszystkie gminy w Polsce. Jego wdrożenie to wynik zmiany przepisów ustawy z 27 marca 2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Plan ogólny będzie obejmował teren całej gminy i od 1 lipca 2026 roku zastąpi studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego.

Ustalenia planu ogólnego będą mieć istotny wpływ na treść miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego i decyzji o warunkach zabudowy, a nowe plany miejscowe i warunki zabudowy będą musiały być spójne z planem ogólnym. Dodatkowo, gdy plany ogólne wejdą w życie, decyzje o warunkach zabudowy będą mogły być wydane jedynie dla terenów położonych na specjalnych obszarach, wyznaczonych w nowym dokumencie – obszarach uzupełnienia zabudowy (OUZ).

Plan ogólny podzieli całą gminę na strefy planistyczne. Jeśli nasza działka trafi do strefy innej niż strefa mieszkaniowa – np. produkcji rolniczej (SR), gospodarczej (SP), zieleni i rekreacji (SN) albo otwartej (SO) – szanse na dom mogą mocno stopnieć albo zupełnie zniknąć.

W praktyce parcela, na którą dziś jeszcze możemy dostać warunki zabudowy (WZ) na dom jednorodzinny, po wejściu w życie planu ogólnego może już pełnić funkcję wyłącznie rolną, usługową albo zieleni.

PLAN OGÓLNY GMINY – NOWY FUNDAMENT SYSTEMU

Po wejściu w życie planu ogólnego każda nowa decyzja o warunkach zabudowy oraz każdy nowy lub zmieniany MPZP będzie musiał być z nim zgodny. Co istotne, samo uchwalenie planu ogólnego nie oznacza automatycznie możliwości budowy domu. W przypadku braku planu ogólnego lub jeżeli działka nie zostanie ujęta w strefie dopuszczającej zabudowę mieszkaniową, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy (WZ) w przyszłości może okazać się trudne lub niemożliwe.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami gminy mają czas na uchwalenie planów ogólnych do 30 czerwca 2026 r. Jest to obecnie wiążący termin ustawowy.

DECYZJE O WARUNKACH ZABUDOWY Z OKREŚLONYM TERMINEM WAŻNOŚCI

Drugą istotną zmianą jest ograniczenie czasowe decyzji o warunkach zabudowy. Starsze decyzje o warunkach zabudowy (WZ), wydane przed 2026 rokiem, miały charakter bezterminowy i mogły być wykorzystywane nawet wiele lat po ich uzyskaniu.

Od tego roku będą ważne maksymalnie przez 5 lat od dnia, w którym staną się prawomocne. Jeżeli w tym czasie inwestycja nie zostanie rozpoczęta, konieczne będzie ponowne wystąpienie o decyzję o warunkach zabudowy (WZ). I to już według przepisów obowiązujących w danym momencie, a więc z uwzględnieniem ustaleń planu ogólnego lub MPZP.

 –  W praktyce oznacza to, że decyzja WZ przestaje być „prawem nabytym na zawsze”, a staje się czasowym narzędziem umożliwiającym realizację konkretnej inwestycji. Dlatego warto odpowiednio szybko wybrać projekt i wnioskować o pozwolenie na budowę, ponieważ dopiero ten prawomocny dokument należycie zabezpiecza inwestora przed możliwymi zmianami planistycznymi –  komentuje Wojciech Rynkowski, ekspert Extradom.pl.

Warto pamiętać, że nawet bezterminowe warunki zabudowy (WZ) automatycznie wygasają, gdy dla działki z WZ zostanie uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (MPZP).

JAK SPRAWDZIĆ SYTUACJĘ PRAWNĄ DZIAŁKI?

Z punktu widzenia inwestora kluczowe będzie ustalenie jak najszybciej, w jakiej sytuacji planistycznej znajduje się jego działka

• Działka objęta MPZP – gdy działka jest objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP), który dopuszcza zabudowę mieszkaniową, sytuacja inwestora jest najbardziej stabilna. Zasady zabudowy są znane z góry, decyzja o warunkach zabudowy (WZ) nie jest potrzebna. Ale kolejnym, rekomendowanym przez ekspertów krokiem jest wybór projektu i uzyskanie pozwolenia na budowę, które po uprawomocnieniu zabezpiecza możliwość budowy domu niemal w 100%. Trzeba jednak pamiętać, że pozwolenie na budowę może wygasnąć, jeśli budowa nie zostanie rozpoczęta w ciągu 3 lat od uprawomocnienia albo zostanie przerwana na ponad 3 lata.
• Brak MPZP, obowiązuje plan ogólny – w takim przypadku konieczne będzie uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Dodatkowo musi ona być zgodna z ustaleniami planu ogólnego, w szczególności z przypisaną działce strefą planistyczną oraz z gminnymi standardami urbanistycznymi.
• Brak MPZP i brak planu ogólnego – to scenariusz, który dotyczy dziś większości gmin i działek w Polsce. Możliwość budowy domu opiera się na decyzji o warunkach zabudowy uzyskanej w okresie przejściowym. Kluczowe znaczenie ma skuteczne wszczęcie postępowania przed 30 czerwca 2026 r., a nie uzyskanie decyzji przed tą datą. A jeżeli okres przejściowy zostanie wydłużony, o czym często się dzisiaj mówi, datą graniczną byłby 31 sierpnia 2026 r. Do czasu jednoznacznych rozstrzygnięć legislacyjnych inwestorzy powinni jednak traktować 30 czerwca 2026 r. jako termin bezpieczny i obowiązujący.

 –  Warto pamiętać, że nie wystarczy samo złożenie wniosku o warunki zabudowy (WZ). Liczy się skuteczne wszczęcie postępowania. W praktyce wezwania do uzupełnień i obciążenie urzędów powodują, że samo uruchomienie procedury może trwać nawet 3 miesiące –  podsumowuje Wojciech Rynkowski.

JAK REALNIE ZABEZPIECZYĆ MOŻLIWOŚĆ BUDOWY DOMU NA WŁASNEJ DZIAŁCE?

Co powinien zrobić inwestor, który planuje budowę domu w 2026 roku?

• Jednoznacznie ustalić status planistyczny działki.
• Sprawdzić, czy działka spełnia warunki do uzyskania decyzji WZ (m.in. dostęp do drogi publicznej, zasada dobrego sąsiedztwa, infrastruktura).
• Przeanalizować założenia planu ogólnego, jeśli został już uchwalony. A jeżeli gmina nad nim pracuje, należy przygotować i złożyć wniosek o warunki zabudowy (WZ) w oparciu o realną, przemyślaną koncepcję zabudowy.

Prawomocna decyzja o warunkach zabudowy (WZ), uzyskana we właściwym momencie, realnie zabezpiecza możliwość realizacji inwestycji, a po uzyskaniu ostatecznego pozwolenia na budowę zapewnia inwestorowi ochronę także w przypadku późniejszych zmian planistycznych.

CO WARTO ZROBIĆ TERAZ, ABY ZABEZPIECZYĆ MOŻLIWOŚĆ BUDOWY?

Zmiany w systemie planowania przestrzennego sprawiają, że czas staje się jednym z kluczowych czynników decydujących o możliwości budowy domu. W praktyce oznacza to, że dla wielu inwestorów nie wystarczy dziś ogólna wiedza o planowanych regulacjach, konieczne jest podjęcie konkretnych działań już w tym momencie.

 –  Najrozsądniejszym krokiem jest dziś sprawdzenie statusu planistycznego swojej działki, a w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (MPZP) będzie to rozpoczęcie procedury uzyskania decyzji o warunkach zabudowy w taki sposób, aby postępowanie zostało skutecznie wszczęte przed 30 czerwca 2026 r. To obecnie obowiązujący termin ustawowy, który wyznacza realną granicę bezpieczeństwa dla inwestorów planujących budowę domu  –  mówi Rynkowski.

Nawet jeżeli okres przejściowy zostanie ostatecznie wydłużony do 31 sierpnia 2026 r., odkładanie działań na później nie zmniejsza ryzyka. Warto wziąć pod uwagę, że urzędy są już dziś mocno obłożone, a urzędnicy nie zawsze wiedzą, jak interpretować nowe przepisy. Każdy miesiąc zwłoki ogranicza czas potrzebny na przygotowanie kompletnego wniosku, jego skuteczne złożenie oraz przejście przez formalny etap wszczęcia postępowania. W praktyce oznacza to, że działanie z wyprzedzeniem pozostaje w tej chwili jedyną strategią, która realnie chroni możliwość zabudowy.

Wczesna analiza działki, świadome uporządkowanie kwestii planistycznych oraz odpowiednio przygotowany wniosek o warunki zabudowy nie są dziś zbędną formalnością czy kosztem. Są inwestycją w bezpieczeństwo i spokój całego procesu budowy domu.

Im szybciej inwestorzy podejmą te działania, tym większa kontrola nad przebiegiem inwestycji pozostaje po ich stronie, bez konieczności dostosowywania się do przyszłych, często niekorzystnych rozstrzygnięć planistycznych.

Wzrost liczby roszczeń

Jak wynika z danych z 47 sądów okręgowych, w 2025 roku wpłynęło do nich ok. 1800 spraw dotyczących roszczeń z umów bankowych ze zmiennym oprocentowaniem zależnym od stawki ref. WIBOR (symbol 049zł). To o 105,2% więcej niż w 2024 roku, kiedy takich przypadków odnotowano ok. 870.

– Skokowy wzrost liczby spraw świadczy o tym, że spór o WIBOR przestał być niszową ciekawostką, a stał się trendem na wzór spraw frankowych. Głównym motorem napędowym była wysoka zmienność stóp procentowych, która drastycznie podniosła raty i zmusiła kredytobiorców do szukania ratunku na drodze prawnej. Dużą rolę odegrały kancelarie prawne, które po sukcesach z kredytami CHF, skutecznie przenoszą swoje doświadczenie i gotowe schematy działania na grunt kredytów złotowych – komentuje dr inż. Piotr Komorowski z Instytutu Ekonomii i Finansów Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

Analizując dane z poszczególnych sądów okręgowych, widać, że najwięcej takich pozwów zarejestrowano w SO w Warszawie – 365. To ponad 20% wszystkich w kraju. Trzycyfrowy wynik odnotowano jeszcze tylko w SO w Poznaniu – 228. Natomiast do części sądów okręgowych wpłynęło po kilka lub kilkanaście spraw oznaczonych symbolem 049zł.

– Zróżnicowanie wpływu spraw do sądów jest zrozumiałe i naturalne. W Warszawie koncentrują się centrale banków oraz ich oddziały. Ma na to wpływ również lokalizacja kancelarii prowadzących tego typu sprawy. Pomimo możliwości zdalnego zawierania umów czy prowadzenia spraw, siedziba kancelarii ma istotne znaczenie dla części klientów. Wraz ze wzrostem liczby spraw zwiększy się ich liczba również w sądach zlokalizowanych w innych miastach – dodaje adwokat Jakub Bartosiak z Kancelarii MBM Legal.

Więcej załatwionych spraw

Z danych z 47 sądów okręgowych wynika też, że w 2025 roku załatwiono w nich ok. 400 spraw dotyczących roszczeń z umów bankowych ze zmiennym oprocentowaniem zależnym od stawki ref. WIBOR (symbol 049zł). To o ponad 165% więcej niż w 2024 roku, kiedy takich przypadków było ok. 150. Powyższe dane dotyczą załatwionych spraw, co niekoniecznie musi oznaczać wydanie wyroku.

– Sądy zaczęły rozpoznawać pozwy z tej kategorii, a nie tylko je rejestrować. Zaryzykuję ocenę, że spraw zakończonych inaczej niż wyrokiem jest całkiem sporo. Mogą to być zarówno umorzenia, np. po cofnięciu pozwu wskutek ugody, sprawy zawieszone jak również odrzucenia pozwu ze względu na błędy w przygotowaniu – wylicza adwokat Jakub Bartosiak.

Potwierdzeniem tego są szczegółowe dane z sądu okręgowego w jednym z największych miast w Polsce. W kategorii „załatwiono” są m.in. takie przypadki, jak umorzenie wobec cofnięcia pozwu czy oddalenie. – Umorzenie po cofnięciu pozwu często jest efektem zawarcia ugody lub osiągnięcia porozumienia z bankiem co do modyfikacji warunków spłaty. Z oczywistych względów banki nie nagłaśniają tego typu sytuacji. Znane są jednak przypadki porozumień w sprawach, które trafiły już do TSUE. Celem takiego działania może być właśnie uniknięcie niekorzystnych rozstrzygnięć Trybunału – dodaje ekspert z MBM Legal.

Natomiast rzecznik prasowy jednego z sądów okręgowych wskazuje, że zdecydowana większość tych spraw została zawieszona. Zrobiono to do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-471/24 (w przedmiocie pytań prejudycjalnych przedstawionych przez Sąd Okręgowy w Częstochowie w sprawie I C 1226/23).

– W mojej ocenie, zawieszenie postępowań nie jest korzystne ani właściwe. Postępowania trwają na tyle długo, że można przeprowadzić postępowanie dowodowe, a dopiero na etapie wydawania wyroku uwzględnić zapadłe w międzyczasie wyroki TSUE. Sądy polskie są sądami europejskimi. Muszą jedynie wykazać się odwagą w stosowaniu przepisów chroniących konsumentów. Nie do każdego rozstrzygnięcia wymagane są wskazówki TSUE. Jeśli bank błędnie wskazuje miejsce publikacji WIBOR, nie dołącza do umowy obowiązkowych dokumentów, nie informuje klientów, że WIBOR jest ustalany przez grupę pracowników banków, to sąd może ocenić takie zachowanie bez czekania na wyroki TSUE – stwierdza mec. Bartosiak.

Europejski głos

Jak zaznacza Piotr Kuczyński, analityk z DI Xelion, orzeczenie TSUE z 12 lutego br. jest lepsze dla banków, niż mogły się spodziewać. Potwierdzono, że WIBOR jest nie do zakwestionowania. Gdyby można było go podważyć, to byłaby otwarta droga dla kancelarii prawnych do budowania prawdziwych fortun. W tym przypadku jest to niemożliwe. Nawet jeśli będą niejasne klauzule, to nie nastąpi unieważnienie umowy. Ekspert zwraca uwagę na reakcję sektora bankowego na GPW. Po orzeczeniu indeks WIG-Banki urósł o 0,75%. To niewiele, ale ok. 90% inwestorów oczekiwało takiego rozstrzygnięcia Trybunału. Gdyby było ono niekorzystne dla banków, mielibyśmy potężny spadek.

– Orzeczenie TSUE ogranicza ryzyko systemowe i w pewnym sensie jest tzw. scenariuszem bezpiecznego środka, który oddala wizję natychmiastowego paraliżu finansowego banków. Sam wskaźnik WIBOR nie jest automatycznie nieuczciwy, co oddala scenariusz masowego unieważniania kredytów. Jednocześnie wyrok otwiera drogę do indywidualnego badania przejrzystości klauzul i tego, czy klient faktycznie rozumiał mechanizm zmiennego oprocentowania. A to oznacza, że banki mogą ponosić koszty tam, gdzie zawiodły procedury informacyjne – podkreśla dr inż. Piotr Komorowski.

Zdaniem mec. Jakuba Bartosiaka, TSUE umożliwił polskim sądom ocenę umów opartych o WIBOR. Niedawny wyrok dotyczył umowy z 2019 r. Jest to bardzo istotna okoliczność. Banki nie mogą powoływać się na oficjalne uregulowanie WIBOR, skoro nastąpiło ono warunkowo dopiero w 2017 roku, a w pełni – w 2020 roku. – W praktyce umowy z oprocentowaniem opartym na wskaźniku WIBOR, nawet zawarte po 2017 roku, podlegają ocenie zgodności z dyrektywą 93/13, czyli tzw. dyrektywą konsumencką. Sąd może sprawdzać, czy sposób wprowadzenia go do umowy i okoliczności jej zawarcia nie były nieuczciwe – wyjaśnia ekspert.

Według Piotra Kuczyńskiego, orzeczenie TSUE powinno sprawić, że mniej kancelarii prawnych będzie zachęcać do składania pozwów związanych z WIBOR-em. Oczywiście, będą też takie, które zechcą pozyskać klientów i walczyć z bankami. Zdaniem analityka DI Xelion, wyroki będą w 99% przypadków niekorzystne dla kredytobiorców. Ekspert nie zachęca do sądzenia się w tej sprawie z bankami. Z kolei mec. Bartosiak zwraca uwagę na to, że TSUE faktycznie uznał, iż bank nie musi szczegółowo informować o metodologii ustalania wskaźnika, o ile spełnił wszystkie obowiązki informacyjne. Polskie przepisy są jednak w tym zakresie bardziej rygorystyczne niż dyrektywa. Art. 384 kodeksu cywilnego przewiduje obowiązek dostarczenia regulaminów i podobnych dokumentów. I to właśnie może być podstawą do sporów części kredytobiorców z bankami.

– Przewiduję, że orzeczenie TSUE doprowadzi do stabilizacji dynamiki nowych pozwów. Nie ma podstaw do masowych roszczeń, ale jednocześnie nie zostaje zamknięta droga do sporów indywidualnych. Kancelarie prawne mogą zmienić strategię, koncentrując się bardziej na jakości informowania klientów i konstrukcji konkretnych klauzul niż na podważaniu samego WIBOR-u. Banki z kolei mogą przyjąć bardziej selektywne podejście do ugód, ponieważ wyrok wzmacnia ich pozycję negocjacyjną, ale nie eliminuje ryzyka przegrywania części spraw. Ostateczny kierunek rozwoju sporów będzie zależał od pierwszych rozstrzygnięć polskich sądów, które wyznaczą praktyczną interpretację wyroku TSUE – podsumowuje ekspert z UKSW.

(MN, Luty 2026 r.)

Ww. materiał  jest udostępniony na zasadzie nieodpłatnej licencji.
© MondayNews Polska | Wszelkie prawa zastrzeżone.

Nowe zasady

Rząd nowelizacją ustawy o ochronie praw nabywcy i Deweloperskim Funduszu Gwarancyjnym chce mocniej uporządkować zasady sprzedaży mieszkań. Jednym z kluczowych elementów tych przepisów jest stworzenie Portalu Danych o Obrocie Mieszkaniami (DOM), czyli państwowego narzędzia pokazującego ceny transakcyjne nieruchomości. Podstawą jego uruchomienia są przepisy przyjęte przez rząd jesienią 2025 r. Ustawa przewiduje ponad roczny okres przygotowawczy, a więc start funkcjonowania portalu zaplanowano na pierwszy kwartał 2027 r.

Rynek pod lupą

Portal DOM w założeniach ma być centralnym państwowym rejestrem danych o sprzedaży mieszkań na rynku pierwotnym. Zgodnie z zapowiedziami rządu publikowane mają być w nim m.in. ceny lokali, ich zmiany w czasie oraz informacje pozwalające klientom łatwiej porównywać oferty deweloperów. Projekt ma zwiększyć przejrzystość rynku i wykluczyć praktyki polegające na nieujawnianiu pełnych kosztów zakupu mieszkania. Dla firm oznacza to konieczność raportowania większej liczby danych i dostosowania systemów sprzedaży do nowych obowiązków informacyjnych. – Wszystkie rozwiązania, które zwiększają transparentność, wzmacniają zaufanie klientów do branży i porządkują zasady komunikacji cenowej, oceniamy pozytywnie – ma to miejsce również w kontekście portalu DOM. Długofalowo takie działania mogą sprzyjać stabilizacji rynku i budowaniu bardziej partnerskich relacji pomiędzy kupującymi a firmami deweloperskimi – mówi Grzegorz Woźniak, prezes spółki Q3D Locum – Na tym etapie mówimy jednak o ogólnych założeniach, dlatego trudno przesądzać, jak nowe obowiązki będą funkcjonować w praktyce i jaki wpływ przyniesie ostateczny kształt przepisów. Na obecnym etapie kluczowe będzie to, czy zakres raportowanych danych zostanie jasno określony i jednakowy dla wszystkich uczestników rynku. Od tego zależy, czy portal stanie się realnym narzędziem porównawczym dla klientów, czy tylko kolejnym obowiązkiem administracyjnym dla firm – dodaje.

Regulacja a praktyka rynkowa

Dla deweloperów nowe regulacje oznaczają konieczność przebudowy procesów sprzedażowych, informacyjnych i raportowych. Portal DOM ma agregować dane w jednym systemie, co zwiększa porównywalność ofert, ale jednocześnie podnosi ryzyko błędów i rozbieżności. Każde opóźnienie lub nieścisłość w przekazywanych informacjach może być widoczna zarówno dla klientów, jak i administracji publicznej. – Sama idea portalu DOM jest zrozumiała i odpowiada na potrzeby klientów, ale bardzo ważne będą szczegóły jego funkcjonowania. Nowe przepisy obejmują nie tylko raportowanie danych do portalu, lecz także rozszerzenie prospektów informacyjnych, zmiany w ogłoszeniach sprzedażowych i procedurze odbioru mieszkań. Jeżeli obowiązki informacyjne okażą się przez to nazbyt rozbudowane lub nieprecyzyjne, może to spowolnić procesy sprzedażowe i inwestycyjne, a w konsekwencji zaburzyć podaż nowych lokali. W takich warunkach rośnie z kolei ryzyko wzrostu kosztów operacyjnych, które w dłuższym okresie z pewnością wpłynęłyby na poziom cen mieszkań. Dlatego istotne jest, aby regulacje były jednoznaczne i uwzględniały realia funkcjonowania rynku – mówi Bartłomiej Rzepa, członek zarządu spółki realizującej inwestycję Osiedle Symbioza.

Portal DOM ma szansę stać się jednym z najważniejszych narzędzi porządkujących rynek pierwotny. To, czy faktycznie zwiększy przejrzystość i zaufanie klientów, zależeć będzie jednak od ostatecznego kształtu przepisów i sposobu ich wdrożenia.

Tomasz Kaleta, Dyrektor Zarządzający ds. sprzedaży i marketingu w Develii

Wprowadzona w ubiegłym roku ustawa o jawności cen wymagała od deweloperów adaptacji systemów sprzedażowych i procesów operacyjnych. Jednocześnie wpłynęła na stabilizację rynku i ułatwienie klientom decyzji zakupowych.

W tym roku kluczowe będzie wdrażanie nowych regulacji dotyczących planowania przestrzennego oraz nowych wymogów technicznych dla projektów mieszkaniowych. Te zmiany mogą wpłynąć, zarówno na koszty realizacji inwestycji, jak i dostępność gruntów, a w konsekwencji również na skalę i tempo wprowadzania nowych projektów na rynek.

Wyzwaniem dla branży będzie również obowiązująca od 1 stycznia 2026 roku tzw. ustawa schronowa, która wprowadza dodatkowe wymogi związane z zapewnieniem infrastruktury ochronnej. Oznacza to konieczność dostosowania projektów architektonicznych do nowych parametrów, co może przełożyć się na wzrost kosztów realizacji inwestycji i w konsekwencji także cen.

Grzegorz Smoliński, Członek Zarządu Dom Development

Znaczący wpływ na rynek miała tzw. ustawa o jawności cen mieszkań. Wymusiła ona zmiany w podejściu do sprzedaży oraz komunikacji marketingowej. Więksi deweloperzy, dysponujący odpowiednim zapleczem i kompetencjami do prowadzenia własnych kampanii marketingowych, sprawnie odnaleźli się w nowych realiach. Dla mniejszych graczy, zwłaszcza opierających się głównie na kontaktach sprzedażowych z portali ogłoszeniowych, adaptacja okazała się znacznie większym wyzwaniem.

Wśród zapowiadanych na bieżący rok zmian regulacyjnych największe znaczenie dla rynku będą miały m.in. ustawa schronowa oraz zaktualizowane warunki techniczne. Nowe procedury stanowią wyzwanie dla branży, co może skutkować ograniczeniem dynamiki uruchamiania nowych projektów i koncentracją na sprzedaży istniejącej oferty. Sprzyjać będzie również procesom konsolidacyjnym, wzmacniając pozycję większych i lepiej przygotowanych podmiotów.

Mateusz Bromboszcz, Wiceprezes Zarządu Atal

Spośród nowych regulacji w ub. roku najwięcej emocji wywołał temat tzw. jawności cen. Dla naszej firmy, która od dawna prezentuje ofertę w sposób przejrzysty, nie oznaczało to rewolucji, ale zmusiło konkurencję do wdrożenia tego dobrego dla klientów standardu.

Jego wprowadzenie nie spowodowało, jak niektórzy oczekiwali, rynkowego tornado. Ceny ofertowe, po okresie dostosowań, znajdują się mniej więcej w tym samym punkcie, w którym były wcześniej. Również nie spodziewamy się, aby zapowiedziane ujawnienie danych transakcyjnych z RCN wywołało branżową burzę. Na cenę mieszkań niezmiennie wpływają przede wszystkim obiektywne parametry rynkowe, tj. ceny działek i wykonawstwa, standard i lokalizacja danej inwestycji, nie zaś taki czy inny dostęp do informacji o ofercie i transakcjach.

Większego wpływu na sektor w 2026 roku upatrujemy w reformie planistycznej, która już od wielu miesięcy oddziałuje chociażby na rynek gruntów pod budownictwo mieszkaniowe. Mimo ogólnego spowolnienia, te działki nie tanieją, bowiem ich przyszły zasób może się jeszcze zmniejszyć, a budowanie w oparciu o tzw. WZ-tki nie będzie możliwe. Wdrażanie reformy opóźnia ponadto procedowanie bieżących wniosków w urzędach, co odbija się negatywnie na planowaniu inwestycji.

Obowiązuje już także tzw. ustawa schronowa, która z pewnością przełoży się na koszty realizacji inwestycji, choć trudno jednoznacznie określić w jakim stopniu, gdyż, póki co, są to zbyt ogólne regulacje. Również z ogłoszonego przez rząd budżetu na realizację tego typu zadań obronnych nie wynika, czy i w jakim stopniu będę mogli skorzystać z niego deweloperzy. Niezmiennie na rynek mieszkaniowy oddziaływać będą koszty materiałów i pracy, wysokie stawki za energię, a także nowe wymogi techniczne dotyczące m.in. ekologii, bezpieczeństwa, komfortu akustycznego czy wyposażenia budynków.

Zuzanna Należyta, Dyrektor ds. handlowych w Eco Classic

Z pewnością największy wpływ będzie miało opracowanie planów ogólnych. Przepis nie pochodzi z 2025 roku, ale niektóre jednostki samorządowe opracowały go właśnie w 2025 roku. Sama idea jest bardzo dobra, każde miasto czy gmina powinny mieć taki plan. Natomiast wykonanie jest różne. Jeżeli do opracowania planów zostaną lub zostały przyjęte błędne dane np. ilość gruntów możliwych do przeznaczenia pod budownictwo mieszkaniowe. Jeżeli plan ogólny ogranicza ilość takich gruntów a zostaną wskazane takie, z których na 30-40 % realnie nie można budować ze względu na zawiłą sytuację prawną lub brak możliwości rozbudowy infrastruktury, to mamy sytuację w której jeszcze bardziej zostanie ograniczona podaż gruntów, a co za tym idzie wzrosną ceny ziemi czyli koszt wytworzenia mieszkania a więc i ich cena.

2025 upłynął również pod znakiem tzw. Ustawy o Jawności Cen, która przysporzyła wszystkim deweloperom wiele trudności ze względu na niejednoznaczność przepisów. Zostały opracowane przepisy, które w rzeczywistości podniosły koszt działalności deweloperów. Wprowadzenie tego systemu wymagało zatrudnienia nowych osób, bądź wprowadzenia kosztownych zmian w systemach informatycznych. Każdy, kto twierdził, że wprowadzenie obowiązku przyczyni się do obniżenia kosztów, delikatnie mówiąc, nie powinien decydować o wprowadzaniu jakichkolwiek przepisów dotyczących gospodarki czy przedsiębiorców.

Mariusz Gajżewski, Head of Sales, Marketing and Communication BPI Real Estate Poland

Rok 2025 przyniósł istotne zmiany regulacyjne, a nowelizacja ustawy deweloperskiej, która zobligowała branżę do większej transparentności, wpłynęła przede wszystkim na tempo projektowania i planowania nowych inwestycji. Wyzwaniem pozostaje brak stabilności legislacyjnej, który nie sprzyja długoterminowemu planowaniu. Wśród zmian na rok 2026, które mogą mieć największy wpływ na rynek, znajdują się nowe warunki techniczne oraz rosnące wymogi dotyczące efektywności energetycznej budynków. Te regulacje mogą zwiększyć koszt realizacji inwestycji, ale jednocześnie przyczyniają się do długofalowej poprawy jakości budownictwa i środowiska życia.

Maciej Ciechomski, Członek Zarządu CK Development

Decyzje regulacyjne wprowadzone w 2025 roku miały zauważalny wpływ na funkcjonowanie rynku mieszkaniowego, przede wszystkim poprzez zwiększenie transparentności ofert i cen. Z jednej strony poprawiło to komfort decyzyjny klientów, z drugiej nałożyło na deweloperów dodatkowe obowiązki organizacyjne i kosztowe. Co istotne, nasza firma od lat stosuje zasadę pełnej jawności cen, jednak mimo to skala zmian regulacyjnych była odczuwalna również dla nas. Klienci wyraźnie spowolnili swoje procesy decyzyjne po 11 września ub.r. Niemniej rynek się ustabilizował, a popyt stał się bardziej selektywny. Kupujący dokładniej analizują oferty, porównując nie tylko ceny, ale także standard, lokalizację i wiarygodność dewelopera. W takich warunkach przewagę zyskują projekty dobrze przygotowane i jasno komunikowane.

Największe znaczenie dla rynku w kolejnych miesiącach będą miały zapowiadane zmiany w planowaniu przestrzennym oraz nowe wymogi techniczne dla budynków. Już dziś wpływają one na decyzje inwestycyjne, wydłużając procesy przygotowania projektów i zwiększając ryzyko planistyczne. Te czynniki nie działają natychmiastowo, ale w dłuższej perspektywie czasowej mogą ograniczyć podaż mieszkań. To z kolei będzie miało wpływ na ceny w nowych projektach, zwłaszcza w największych aglomeracjach. Widzimy to m.in. przy przygotowaniu kolejnych etapów realizowanych inwestycji, takich jak Nova Wola Park etap 2, a także przy nowych gruntach w Wiązownej i Falentach, gdzie zmiany planistyczne i proceduralne wymagają dziś znacznie dłuższego i bardziej ostrożnego etapu przygotowawczego.

Andrzej Swoboda, Wiceprezes Zarządu, Grupa CTE

Decyzje regulacyjne wprowadzone w 2025 roku miały istotny wpływ na funkcjonowanie rynku, szczególnie w obszarze planowania inwestycji, harmonogramów realizacji i kosztów. Zmiany dotyczące procedur planistycznych, wymogów środowiskowych oraz standardów technicznych wydłużyły proces przygotowania projektów, ale jednocześnie uporządkowały część rynku. Korzystną zmianą sprzyjającą nabywcom oraz rzetelnym deweloperom była ustawa o jawności cen.

Największe znaczenie dla 2026 roku mogą mieć dalsze zmiany w planowaniu przestrzennym, stopniowe uchwalanie przez gminy planów ogólnych, regulacje dotyczące standardów energetycznych i środowiskowych oraz ewentualne modyfikacje zasad opodatkowania nieruchomości lub obrotu mieszkaniami. Z perspektywy dewelopera oznacza to konieczność wcześniejszego zabezpieczania gruntów, dłuższego horyzontu planowania oraz ostrożniejszego kalkulowania cen. Regulacje wpływają pośrednio na ceny mieszkań, nie poprzez jednorazowy skok, lecz przez systematyczny wzrost kosztów realizacji i ryzyka inwestycyjnego.

Witold Kikolski, Członek Zarządu MS Waryński Development S.A.

Decyzje regulacyjne wprowadzone w 2025 roku miały istotny wpływ na rynek mieszkaniowy, przede wszystkim na etap planowania i przygotowania inwestycji. Nowe wymogi zwiększyły złożoność procesów formalnych, wydłużyły cykle inwestycyjne oraz podniosły koszty realizacji projektów. W praktyce przełożyło się to na bardziej ostrożne podejście deweloperów do uruchamiania nowych inwestycji oraz konieczność bardzo precyzyjnego kalkulowania rentowności już na wczesnym etapie. Regulacje te wpłynęły również na tempo sprzedaży i strukturę oferty, dostosowując ją do nowych uwarunkowań kosztowych i popytowych.

Wśród zapowiadanych na 2026 rok zmian największe znaczenie dla rynku będą miały dalsze regulacje dotyczące efektywności energetycznej budynków oraz instrumenty polityki mieszkaniowej wpływające na popyt. Ich konsekwencją będzie dalszy wzrost kosztów realizacji, co w naturalny sposób znajdzie odzwierciedlenie w cenach mieszkań w nowych projektach. Jednocześnie niepewność regulacyjna skłania branżę do selektywnego uruchamiania inwestycji i większego nacisku na elastyczność oferty, co może ograniczać podaż i wpływać na zachowanie równowagi rynkowej w kolejnych kwartałach.

Monika Szostek, Dyrektor Marketingu, Napollo Residential

Decyzje regulacyjne, wprowadzone w 2025 roku wywarły realny wpływ na rynek mieszkaniowy. Najbardziej szeroki i odczuwalny okazał się obowiązek jawności cen, który zwiększył transparentność rynku. Obowiązek ten miał też inne skutki, deweloperzy musieli zareagować w bardzo krótkim czasie na nową ustawę, wdrażając w życie ogromne zmiany strategii marketingowych i planów operacyjnych, od polityki cenowej przez raportowanie danych.

Rynek stale dopasowuje się do nowych zasad. To proces, który trwa i wpływa na strategie deweloperów i popyt klientów. Z kolei zapowiadane zmiany na 2026 rok, szczególnie w zakresie planowania przestrzennego mogą przełożyć się na strukturę popytu inwestycyjnego, dynamikę podaży i kształtowanie cen w średnim terminie.

Damian Tomasik, Prezes Zarządu Alter Investment S.A.

Decyzje regulacyjne w 2025 roku wpłynęły na rynek przede wszystkim przez wzrost niepewności i wydłużanie procesu inwestycyjnego. Każdy dodatkowy krok, interpretacja lub ryzyko proceduralne przekłada się na koszt i ostatecznie na cenę mieszkań. Mówiąc wprost, im dłużej trwa proces, tym drożej kosztuje metr, bo rośnie koszt czasu i kapitału.

W 2026 największe znaczenie będą miały zmiany dotyczące planowania przestrzennego i praktyki ich stosowania. Dla rynku kluczowe jest, czy reguły będą stabilne i przewidywalne, czy bardziej uznaniowe. Jeśli procedury będą się wydłużać, część inwestycji wyhamuje, a presja cenowa wzrośnie tam, gdzie podaż jest ograniczona.

Na popyt najszybciej wpływa dostępność kredytu i koszt pieniądza, co widać praktycznie natychmiast w sprzedaży. Ale jeśli jednocześnie podaż będzie blokowana regulacyjnie, popyt nie zamieni się w nowe budowy, tylko w wyższe ceny.

Joanna Chojecka, Dyrektor ds. sprzedaży i marketingu na Warszawę, Wrocław i Łódź w Grupie Robyg

Decyzje regulacyjne wprowadzone w 2025 roku miały istotny, choć nie rewolucyjny wpływ na rynek mieszkaniowy. Najważniejszą zmianą była poprawa transparentności rynku, m.in. poprzez obowiązek ujawniania cen ofertowych. Wzmocniło to pozycję nabywców i zwiększyło porównywalność ofert, co przełożyło się na bardziej racjonalne decyzje zakupowe. Z perspektywy deweloperów oznaczało to konieczność większej dyscypliny cenowej, ale nie doprowadziło do gwałtownych korekt cen – raczej do ich stabilizacji i selektywności sprzedaży.

Jednocześnie regulacje zwiększające koszty realizacji inwestycji, w tym zmiany podatkowe oraz rosnące wymogi techniczne i środowiskowe – zaczęły być wyraźnie uwzględniane w kalkulacjach projektowych. W 2025 roku wpływ tych czynników na ceny mieszkań był jeszcze umiarkowany, jednak już dziś widać, że w kolejnych latach będą one istotnym elementem presji kosztowej po stronie podaży.

Patrząc na zapowiadane zmiany legislacyjne, największe znaczenie dla rynku będzie miała reforma planowania przestrzennego. W krótkim terminie może ona powodować niepewność i opóźnienia w przygotowaniu nowych inwestycji, co skłania część deweloperów do ostrożniejszego planowania i przesuwania startów projektów. W dłuższej perspektywie, jeśli reforma zostanie skutecznie wdrożona, może jednak poprawić dostępność gruntów pod zabudowę i zwiększyć przewidywalność procesu inwestycyjnego, co byłoby pozytywne dla podaży mieszkań.

Istotnym czynnikiem będą również nowe wymogi związane z bezpieczeństwem budynków oraz dalsze zaostrzanie standardów energetycznych. Choć podnoszą one jakość zasobu mieszkaniowego i odpowiadają na oczekiwania klientów, jednocześnie zwiększają koszty realizacji projektów. W efekcie część tych kosztów będzie przenoszona na ceny mieszkań, zwłaszcza w dużych miastach, gdzie dostępność gruntów jest ograniczona.

Wpływ regulacji na popyt pozostaje pośredni. Kluczowe znaczenie nadal ma dostępność finansowania i poziom stóp procentowych. Brak szerokich programów dopłat kredytowych sprawia, że popyt ma bardziej rynkowy, a mniej spekulacyjny charakter. Klienci są bardziej świadomi, selektywni i coraz częściej zwracają uwagę, nie tylko na cenę zakupu, ale również na koszty eksploatacji mieszkań.

Andrzej Gutowski, Dyrektor Sprzedaży Ronson

Każda zmiana legislacyjna w pewnym stopniu oddziałuje na proces inwestycyjny. Problemem pozostaje jednak nie tyle sam kierunek zmian, co ich niepełna i nieprecyzyjna forma. Przy braku jasnych regulacji trudniej planować długoterminowo, a to zwiększa ostrożność, zarówno po stronie deweloperów, jak i klientów. Przykładem jest tzw. ustawa schronowa, która na obecnym etapie pozostaje niejednoznaczna. Brakuje szczegółowych wytycznych oraz zapisów wykonawczych, które jasno określałyby zakres wymaganych rozwiązań, ich skalę czy standard techniczny

Z perspektywy rynku istotnym czynnikiem okazało się natomiast wprowadzenie obowiązku większej transparentności cen. Dzięki temu klienci są dziś lepiej przygotowani do procesu zakupowego, bardziej świadomi i zdecydowani. W 2026 roku nie oczekujemy rewolucyjnych zmian regulacyjnych, które mogłyby istotnie zaburzyć rynek. Przy utrzymaniu stabilnych warunków prawnych i stopniowych obniżek stóp procentowych rynek powinien rozwijać się w sposób zrównoważony, bez gwałtownych skoków cen czy nagłych spadków popytu.

Marcin Michalec, Dyrektor Zarządzający, Okam Capital

Rok 2025 był rokiem intensywnych zmian regulacyjnych, które znacząco wpłynęły na sposób funkcjonowania całej branży deweloperskiej. Najważniejszą z nich była nowelizacja ustawy deweloperskiej wprowadzająca obowiązek jawności cen, która weszła w życie w lipcu 2025 roku. Deweloperzy musieli dostosować się do wymogów publikacji aktualnych cen mieszkań na własnych stronach internetowych, co zrewolucjonizowało ścieżkę zakupową klienta i zwiększyło transparentność rynku. Dla naszej firma, która już wcześniej stawiała na otwartą komunikację, zmiana nie była szczególnie uciążliwa.

Na 2026 rok największe znaczenie będzie miała reforma planowania przestrzennego, zwłaszcza obowiązek uchwalenia przez gminy planów ogólnych do końca czerwca 2026 roku. Długofalowo reforma może prowadzić do wyraźniej zmiany cen działek budowlanych w największych miastach.

Kolejnym istotnym elementem jest ustawa schronowa, która od stycznia 2026 roku wymaga uwzględniania w nowych budynkach wielorodzinnych miejsc doraźnego schronienia. Choć szczegółowe przepisy wykonawcze dopiero będą publikowane, już teraz widzimy, że może to wpłynąć na koszty realizacji projektów.

Wprowadzenie Zintegrowanych Planów Inwestycyjnych (ZPI) w miejsce lex deweloper to kolejne wyzwanie. ZPI wiąże się z przygotowaniem planów zagospodarowania po inwestycje towarzyszące. Przy jednoczesnej możliwości współpracy z samorządami może to być szansa na realizację większych, kompleksowych osiedli, ale wymaga to znacznie wyższego kapitału początkowego. Analizujemy możliwości realizacji projektów również w tym trybie.